<%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
中文 哈文

باس بەت>> الۋان ارنا>>كوركومونەر

ازيا-ەۆروپا قۇرىلىعىنىڭ جاعىراپيا كىندىگى (سارعۇسىن)

 

 


ازيا-ەۆروپا جاعىراپيا كىندىگى تولى اۋدانى قالاشىعىنىڭ سولتۇستىگىندەگى 34 كيلومەتىر كەلەتىن جەردە. ءتورت جاعىنىڭ تەڭىز-مۇحيتپەن بولعان ارالىعى 2400 كيلومەتردەن اسىپ، ازيا-ەۆروپا قۇرلىعىنداعى تەڭىز-مۇحيتقا ەڭ ۇزاق جەر. مۇنى جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى شينجياڭ جاعىراپيالىق زەرتتەۋ ورنى ۋحان جوبالاپ- ولشەۋ داشۋەسى 1997-جىلى ورتاق ورىنداعان. GIS تەحنيكاسى ارقىلى ازيا- ەۆروپا قۇرىلىعىنىڭ جاعىراپيالىق ورتاسىنىڭ شىعىس بويلىعى ، سولتۇستىگى، ىشكى ورتالىعىنىڭ جەرى جازىق، جەر بەدەرى قۇمدى القاپ بولادى. ماڭىنداعى سارعۇسىن اڭعارى، سارعۇسىن ورمان بەلدەۋى، تولى المالى سايى قاتارلى كورىنىستەرى عىلمي زەرتتەۋ، تاماشالاۋ قۇنىنا يە.

 

سارعۇسىن تولى اۋدانىنا قارايدى. شينجياڭدا ءتىپتى مەملەكەتتە اتى ايگىلى جەل ءوتى بولىپ، شىعىستان باتىسقا قاراي قۇلىستاي ويپاتىنىڭ ىشكى بەلدەۋىنەن ءوتىپ، شاۋەشەك، ءدوربىلجىن ، تولى، شاعانتوعاي 4 اۋدان (قالا) 20 دان استام اۋىل، فەرما مەن 9-ديۆەزيانىڭ ءبىر ءبولىم تۋان-الاڭدارىن شارپيدى. جالپى كولەمى 8 ميلليون مۋ كەلەدى. تولى سارعۇسىن ءوڭىرى تۇتاس قارلى-بوران اپاتىنىڭ ەڭ اۋىر ءوڭىرى. بۇل ارا قۇلىستاي ويپاتىنىڭ 4 اۋدان (قالا) نىڭ سىرتپەن بايلانىس جاسايتىن ءتۇيىندى جەرى، اتموسفەرا مەن جەر ءتۇزىلىسىنىڭ ىقپالىنان سارعۇسىننىڭ جىلدىق ورتاق جەل قارقىنى   ەڭ قاتتى جەل قارقىنى  . ەكولوگيالىق ورتاسى ناشار، ەگىن-مالشارۋاشىلىق وندىرىسىنە اۋىر زيان كەلتىرىپ كەلگەن. اسىرەسە قىستا قاتىناستىڭ توسىلۋ سەبەبىنەن ەكولوگيالىق زيان 12 ميلليون يۋانعا جەتكەن. كەيبىر جىلدارى ادامداردىڭ ۇسىپ ءولۋى سىندى اۋىر زارداپتار تۋىلىپ وتىرعان. 1992-جىلى سارعۇسىن بورانىنان ساقتانىپ، قاردى توسۋ قۇرىلىسىن اۆتونوميالى رايون بەكىتىپ، وبيەكتى تۇرعىزدى. سونىمەن سارعۇسىندى وڭاۋدىڭ جاڭا بەتى اشىلدى. 1999-جىلى قۇلىستاي ويپاتىنىڭ ەكولوگيالىق قۇرىلىسىنىڭ جاپپاي وڭاۋ قۇرىلس وبيەكتىسى اتقارىلىپ، سارعۇسىندى وڭاۋ تىڭ ساتىعا ءوتتى. وسى ەكى مەرزىمدى قۇرىلىستى 9 جىل جۇرگىزۋ ارقىلى سارعۇسىندى 126 مىڭ مۋ جەر ىسكە ٴتۇستى. مۇنىڭ ىشىندە ەكولوگيالىق ورمان بەلدەۋى 87 مىڭ مۋ، جاساندى جايىلىم 16 مىڭ مۋ، ساپالاندىرىلعان جايىلىم 23 مىڭ مۋ بولدى. قۇدىق قازىپ توعان الۋ، جول جوندەپ باعانا تارتۋ سىندى قۇرىلعى قۇرىلىسى دا  تۇگەلدەي ورىندالىپ بولدى.

 

تارباعاتاي اقپارات تورابىنان

 

 

 

ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﺣﺎﻟﯩﻖ ﯗﻛﯩﻤﻪﺗﻰ ﻛﻪﯕﺴﻪ ﻣﻪﯕﮕﻪﺭﻣﻪﺳﻰ ﯗﻳﯩﻤﺪﺍﺳﺘﯩﺮﻋﺎﻥ
ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ باسقارادى  [新ICP备05001353号]
ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ ﺗﻪﺣﻨﻴﻜﺎﻟﯩﻖ ﺟﺎﻗﺘﺎﻥ ﺟﻪﺗﻪﻛﺸﯩﻠﯩﻚ ﻩﺗﻪﺩﻯ