<%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
中文 哈文

باس بەت>> الۋان ارنا>>ەرەكشە ونىمدەر

ارپانىڭ سان ءتۇرلى قاسيەتى

ادام دەنساۋلىعىن جاقسارتۋدا ارپانىڭ پايداسى وتە زور. سەبەبى ارپانىڭ قۇرامىندا «ليزين» دەپ اتالاتىن امين قىشقىلى بار.

بۇل تەرىنىڭ تىعىزدىعىنىڭ تەگىستىگىن ساقتاۋعا، ياعني ءاجىمنىڭ الدىن الۋعا اسەر ەتەدى. سوندىقتان، عالىمدار ارپانى «جاستىقتىڭ داقىلى» دەپ اتايتىن كورىنەدى.

ليزيننىڭ ءبىرقاتار ۆيرۋستارعا قارسى كۇرەسە الاتىن كۇشى بار جانە ول جۇرەك جۇمىسىن قالىپقا كەلتىرۋگە دە كومەكتەسەدى.قازىر ءتۇرلى اللەرگيالىق اۋرۋلاردان زارداپ شەگۋشىلەردىڭ قاتارى وتە كوپ. ال ارپانى كۇندەلىكتى تاعام رەتىندە پايدالانعان جاعدايدا اللەرگيالىق دەرتتەرگە ۇشىراۋدان اۋلاق بولاسىز.

ارپانىڭ قۇرامىندا باكتەرياعا قارسى تۇراتىن «گوردەتسين» دەپ اتالاتىن زات بار. ال ەڭ باستى ەستە ساقتايتىن ءجايت - ارپا ءدانى دارۋمەندەر مەن ميكروەلەمەنتتەرگە باي. ونىڭ قۇرامىنداعى В دارۋمەنى - جۇيكە جۇيەسىنىڭ جۇمىسىنا، شاش پەن تەرىنىڭ اسەمدىگىنە زور اسەرىن تيگىزەدى. ال А دارۋمەنى توبى كوزدىڭ كورۋ قابىلەتىن جاقسارتادى. Д دارۋمەندەر توبى سۇيەك پەن ءتىستىڭ مىقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى. ەڭ باستىسى ارپانىڭ قۇرامىنداعى Е دارۋمەنى توبىنىڭ جاسوسپىرىم بالالاردىڭ اعزالارىنىڭ دۇرىس جەتىلۋى ءۇشىن پايداسى زور.

ونىڭ قۇرامىنان كالي، كالتسي، تەمىر، مىرىش، يود تابىلعان. ال قۇرامىنداعى فوسفور اعزاداعى زات الماسۋ پروتسەسىنىڭ، جۇرەك پەن قان تامىرلار جۇيەسىنىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋىن رەتتەپ، بۇيرەك اۋرۋلارىن ەمدەۋگە بىردەن-ءبىر كومەكشى بولادى.

دەنەڭىز سىمباتتى ءارى سۇلۋ بولسىن دەسەڭىز نەمەسە ارتىق سالماقتان ارىلعىڭىز كەلسە، ارپانىڭ كومەگىنە جۇگىنىڭىز.

قۇرامىنداعى كلەتچاتكا مولشەرىنە بايلانىستى ارپا بەلوگى ءبيداي بەلوگىنان الدەقايدا قۇندى بولىپ تابىلادى.كلەتچاتكا -اعزادان زياندى قالدىقتاردى نەعۇرلىم كوبىرەك ءبولىپ شىعارۋعا اسەرى بار بەلسەندى زات.ونىڭ اعزادا ماي جينالماۋىنا دا ۇلكەن سەپتىگى بار.ياعني، ءبىر سوزبەن ايتقاندا، قۇرامىنداعى كلەتچاتكا مولشەرى ارپانى ارتىق سالماقتىڭ «جاۋى» ەتەدى. سوندىقتان دا ديەتولوگتار سەمىزدىكتەن زارداپ شەگىپ وتىرعان جاندارعا ارپانى كۇندەلىكتى پايدالانۋعا كەڭەس بەرەدى.

وسىنىڭ ءبارى - ارپا جونىندەگى بۇگىنگى عالىمداردىڭ پىكىرى بولسا، ال بۇرىنعىلاردىڭ پىكىرىن جوعارىدا اتالعان ومار ھايامنىڭ «ناۋرىزناما» ەڭبەگىنەن كەڭىرەك بىلۋگە بولادى: «بارىنەن دە بۇرىن ارپا دارىلىككە دە، ەمدىككە دە جارايدى. ادەتتە دانالار مەن دارۋىشتەر ارپامەن كۇن كورەدى. بىلەتىندەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، ونى جەگەندە قان ەشقاشان بۇزىلمايدى جانە دەنەدەن ارام قان الۋدىڭ قاجەتى جوق. سونداي-اق، ول قان جانە زاپىران اۋرۋلارىنىڭ الدىن الادى. يراك تاۋىپتەرى ونى «عاجاپ قۇتتى ءدان» دەيدى. ول - كۇيىك، بەزگەك، جوتەل، وكپە، سۇيەك، بۋىن سەكىلدى جۇقپالى اۋرۋلارعا، سونداي-اق، باس، كوكىرەك، مىقىن، باۋىر مەن اسقازان، سۇيەك سىنىعى، كۇيىك، بۋىن سىرقىراۋى سياقتى اۋرۋلارعا وتە پايدالى.

ارپا سۇيىعى سارى قىشىمانى، ءبيداي سۇيىعى قارا قىشىمانى ەمدەيدى. ەگەر ارپا كەبەگىن قازانعا سالىپ جاقسىلاپ قايناتسا، بۇل اياق سۇيەگى ءالسىز، نەمەسە اياعىمەن تىك تۇرا المايتىندارعا وتە پايدالى. ەگەر ءبىر ادامنىڭ اياعى نە تىزەسىندە جاراقات بولسا، اياعىن ارپا سۋىنا سالسىن. سوندا ول جازىلىپ كەتەدى».

بۇرىنعىلار، سونداي-اق، باس تەرىسىنە ارپا جاعىپ، ورامالمەن تاڭىپ قويسا، شاشتىڭ ۇزىن بولىپ وسۋىنە سەپتىگى تيەدى دەپ ەسەپتەگەن.ال پارسى ديقاندارى جىلدىڭ جاقسى نە جامان بولاتىنىنا ناق وسى ارپاعا قاراپ بولجام جاساعان: ەگەر ارپا تىك، قالىڭ شىقسا - مولشىلىق كۇتىپ قۋانا بەرۋگە بولادى، ال قيسىق شىقسا - قيىندىق كۇتۋ كەرەك.

تۇركى، پارسى حالىقتارى ناۋرىز كۇنى جاسالاتىن كوجەگە مىندەتتى تۇردە ارپا ءدانىن قوسقان.«جىل باسىندا ارپا سۋىنا تويعان ادام كەلەسى جىلعا دەيىن اۋىرمايدى، قۋاتتى بولادى» - دەپ سەنگەن. ال، ورىس جۇرتىندا ارپا بوتقاسى - پاتشا ۇستەلىنە قويىلاتىن تاعام سانالعان. ارپا بوتقاسىن سۇتكە عانا ەمەس، ەت نەمەسە كوكونىستەردى مول ەتىپ قوسىپ ازىرلەۋگە دە بولادى.سونىمەن قاتار، بالالارىڭىز ءىشىپ جۇرگەن ءتۇرلى زياندى سۋسىنداردى اجەلەرىمىزدىڭ تاسىلىمەن ازىرلەنگەن ارپا كوجەمەن الماستىرا الساڭىز، بۇل ولاردىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن وتە پايدالى بولار ەدى دەگىمىز كەلەدى.

كەلۋ قاينارى: شينجياڭ كۇنلۇن  تورابى

 

 

ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﺣﺎﻟﯩﻖ ﯗﻛﯩﻤﻪﺗﻰ ﻛﻪﯕﺴﻪ ﻣﻪﯕﮕﻪﺭﻣﻪﺳﻰ ﯗﻳﯩﻤﺪﺍﺳﺘﯩﺮﻋﺎﻥ
ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ باسقارادى  [新ICP备05001353号]
ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ ﺗﻪﺣﻨﻴﻜﺎﻟﯩﻖ ﺟﺎﻗﺘﺎﻥ ﺟﻪﺗﻪﻛﺸﯩﻠﯩﻚ ﻩﺗﻪﺩﻯ