<%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
中文 哈文

باس بەت>> الۋان ارنا>>جاڭالىقتار

توراپ داۋىرىنە سايكەسەتىن ساياسي دامۋ

كوپ جىلدان كەيىن ۋاڭ ياۋ ءوزىنىڭ ۋيچات نومىرىندەگى ترامپتى قولداۋ ءۇشىن «سولتۇستىك امەريكا جۇڭگو مۇھاجىرلارىنىڭ ترامپقا بەلەت تاستاۋ ۇيىرمەسى» ۋيچات توبىن قۇرعان كۇنىن ەسىنە الاتىن شىعار.

    ۋاڭ ياۋ _ ون جاسىندا بەيجيڭنەن امەريكاعا قونىس اۋدارعان، قازىر قارجى قوسۋمەن شۇعىلداناتىن جۇڭگولىق مۇھاجىر ۋيچات - جۇڭگودا قازىرگى كەزدە كەڭىنەن تارالعان قوعامدىق قارىم – قاتىناس قۇرالىنا اينالدى، سايلاۋ باسەكەسى كەزىندە جۇرتشىلىق ترامپتى قوعامدىق قارىم - قاتىناس مەدياسىنان پايدالانىپ، زۇڭتۇڭدىق تاققا شىعاتىن ا ق ش رەسپۋبليكاشىلدار پارتياسىنىڭ زۇڭتۇڭ كانديداتى دەپ قاراعان. وسى ماعىنادان ايتقاندا، جۇڭگونىڭ جىلجىمالى ينتەرنەت تەحنيكاسى ا ق ش - نىڭ 2016 - جىلعى زۇڭتۇڭ سايلاۋىنا اتسالىستى دەۋگە بولادى. باتىستىڭ ساياسي پارتيالارى توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسىنىڭ تەرەڭ ىقپالىنا بارىنشا ۇشىراعان جاڭا جاعدايدا بۇل تاڭسىق ماسەلە ەمەس. توراپ داۋىرىندە ساياسي پارتيالار ءدوپ كەلىپ وتىرعان ساياسي ەكولوگيا بۇرىنعىعا كوپ ۇقسامايدى، توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسىنىڭ دامۋىنا قالاي سايكەسۋ ءاربىر ساياسي پارتيا جونىنەن ايتقاندا، جالتارۋعا كەلمەيتىن ماسەلە.

    العاشىندا «بىلعارى اياق كيىم» وعان قوسا «قول الىسۋ» ءتاسىلى ارقىلى سايلاۋشىلاردان احۋال ۇعىسقاندا، ودان گازەت، راديو، تەلەۆيزور ارقىلى ۇگىت جۇرگىزىپ اتتانىسقا كەلتىرگەنگە، ودان بۇگىنگى تاڭدا بۇقارانى جىلجىمالى تەرمينالدا اتتانىسقا كەلتىرۋ ارقىلى ساياسي پارتيانىڭ كانديداتتارىنا ساياسي جاقتان جاردەم بەرۋدى ءۇمىت ەتكەنگە دەيىنگى «قوعامدىق قارىم - قاتىناس مەدياسى ارقىلى سايلاۋ باسەكەسن جۇرگىزۋ ءداۋىرىنىڭ باستالۋى كىسىنى تاڭعالدىرادى». راسىندا، تەحنيكانىڭ دامۋى ىلعي دا تۇتاس قوعامنىڭ ساياسي ەكولوگياسىن بىلىنبەي وزگەرتۋمەن بىرگە ساياسي پارتيانىڭ اينالىم ۇلگىسىن دە وزگەرتەدى.بۇگىنگى توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسى باتىستىڭ ساياسي پارتيالارىنىڭ وزەكتى ساياسي مازمۇنىنا، اتاپ ايتقاندا سايلاۋشىلاردى جۇمىلدىرۋ قۋاتىنا وتە تەرەڭ ىقپال جاساۋدا.مىسالى، 2012-جىلى ا ق ش - نىڭ دەموكراتياشىلدار پارتياسى مەملەكەتتىك كوميتەتى «Obama for America» اتتى قولفون قولدانبالى باعدارلاماسىن اشىپ، وبامانىڭ سايلاۋ باسەكە ۇيىرمەسىندەگىلەرگە سايلاۋشىلاردىڭ جانە ولاردىڭ ارىپتەستەرىنىڭ ساياسي تۇرعىسىن تەزدەن ءتۇسىنۋ ارقىلى زەيىن -قۋاتىن شوعىرلاندىرىپ اتتانىسقا كەلتىرۋ جانە ەل ارالاپ ۋاعىزداۋ كەرەك پە، جوق پا دەگەن تالعام جاساۋىنا كومەكتەستى. جاپونيانىڭ ليبەرال دەموكراتتار پارتياسى كەزىندە «Andouble jumping» اتتى قولفون قولدانىلمالى باعدارمالاسىن اشىپ، جاستاردى وزىنە باۋرادى. ا ق ش – نىڭ وسى رەتكى زۇڭتۇڭ سايلاۋىندا ترامپ جەڭىپ شىققاننان كەيىن ادامدار قوعامدىق قارىم – قاتىناس مەدياسىنىڭ ساياسي جۇمىلدىرۋ قۋاتىنا نەمقۇرايدى قارامايتىن بولدى.

ءىس جۇزىندە، توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسىنىڭ باتىستىڭ ساياسي پارتيالارىنا جاسايتىن ىقپالى سايلاۋ بارىسىندا عانا ايگىلەنىپ قالماستان، ساياسي پارتيانىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىسىندا دا كورنەكتىلەنۋدە. ۇلى بريتانيانىڭ كونسەرۆاتيۆتەر پارتياسى مەن لەيبوريست پارتياسىنىڭ Twitter ەگى جانكۇيەرلەرى بۇل پارتيانىڭ «كەرەمەت مۇشەسى» بولدى. گەرمانيادا ساياسي پارتيا اشقان «قايتىمدى اڭىس»جۇمساق بولشەك تەكشەسى بار.بۇل تەكشە ارقىلى ادەتتەگى پارتيا مۇشەلەرىنىڭ ۇسىنىستارىن باسشىلىق جىگىنە تىكەلەي جەتكىزۋىنە ءارى پارتيا ىشىندەگى ماجىلىستە تىكەلەي داۋىسقا سالۋ پروگرامماسىنا كىرۋىنە بولادى.ايتالىق، پارتيا مۇشەلەرىنىڭ ينفورماتسياسىن باسقارۋ، پارتيا مۇشەلەرىن تاربيەلەۋ، اتتانىسقا كەلتىرۋ، پارتيا مۇشەلەرى اراسىنداعى قوعامدىق قارىم -قاتىناس سياقتىلارعا دا جىلجىمالى ينتەرنەت تەحنيكاسىنىڭ دامۋى ءتىپتى دە ونىمدىلىك ءارى قولايلىلىق تۋدىردى. مىسالى، ۇلى بريتانيانىڭ لەيبوريستەر پارتياسى جاريالاعان iCampaign» اتتى قولدانىلمالى پروگرامماسىن توراپتان كوشىرىپ الۋشىلار لەيبوريستەر پارتياسىنىڭ Twitter دە قالدىرعان لەبىزىن دەركەزىندە ەستيدى ءارى لەيبوريستەر پارتياسىنىڭ ساياساتى مەن قيمىلىنان حاباردار بولىپ وتىرادى.

     ارينە، تەحنيكا كەيدە قوس ءجۇزدى قانجار سەكىلدى. تەز قارقىنمەن دامىعان توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسى باتىستىڭ ساياسي پارتيالارىنىڭ دامۋىنا جاڭا وراي جاراتۋمەن بىرگە ساقتانۋعا بولمايتىن ءتۇرلى ماسەلەلەردى تۋىنداتىپ، كەيدە كەرى اسەر جاساۋدا.

    مىسالى، قوعامدىق قارىم - قاتىناس مەديا تەكشەسى قارسى پىكىرلەردى سارالاپ جانە تۇتىنۋشىلاردىڭ قىزىعۋىنا نەگىزدەلە وتىرىپ ينفورماتسيالاردى جاريالاۋ ارقىلى سايلاۋشىلارعا ساياسي پارتيا كانديداتتارىنىڭ كەيبىر تۇستارىن عانا كورسەتىپ بەرەدى.اماليات بارىسىندا، باتىستىڭ كەيبىر ساياسي پارتيالارى «توراپتاعى قولداۋشىلارىنان» پايدالانىپ، «حالىق تىلەگىن توعىستىرۋ»ماقساتىنا جەتەدى ءارى سول ارقىلى باتىس دەموكراتياسىنىڭ جالعاندىعىن بۇركەمەلەپ قالادى.ترامپ ا ق ش زۇڭتۇڭى بولىپ سايلانعاننان كەيىن پايدا بولعان قوعامدىق ىدىراۋ ادامداردىڭ قوعامدىق قارىم -قاتىناس مەدياسىنىڭ ساياسي جاقتان اتتانىسقا كەلتىرۋ بارىسىنداعى رولى جونىندەگى كوزقاراسىن تىپتەن بۇلىڭعىرلاتتى.

    مەيلى قالاي بولسا دا، توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسى تۇتاس قوعامنىڭ ساياسي ەكولوگياسىنا جانە ساياسي پارتيالاردىڭ ساياسي دامۋ ورتاسىنا تەرەڭ وزگەرىس اكەلدى. توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسىنا نازار اۋدارىپ، ونى جەتىك مەڭگەرىپ، ەمىن –ەركىن قولدانا بىلگەن ساياسي پارتيالاردىڭ بولاشاعى نۇرلى بولماق.توراپ داۋىرىندەگى قوعامدىق ينفورماتسيالانۋ تولقىنىنا ساي، جوڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اتويلاپ العا شىعىپ، بەلسەنە ىسكە كىرىسىپ، ارتىقشىلىعىن اسىرىپ، كەمشىلىكتى تۇزەتتى.

شي جينپيڭ جولداس ءار دارەجەلى باسشى كادرلاردان توراپتى ۇيرەنۋدى، يگەرۋدى، قولدانۋدى تالاپ ەتتى ءارى مىنانى باسا دارىپتەدى:« توراپكەر - حالىق بۇقاراسى، حالىق بۇقاراسى تورعا شىقسا، وندا حالىق تىلەگى دە تورعا شىعادى»، «توراپتى شەبەرلىكپەن قولدانۋ ارقىلى حالىق تىلەگىن ءتۇسىنۋ، قىزمەتتى ورىستەتۋ، جاڭا جاعدايداعى باسشى كادرلاردىڭ قىزمەتتى ويداعىداي ىستەۋىنىڭ نەگىزى». پارتيا جونىنەن الىپ ايتقاندا، توراپ داۋىرىندەگى ساياسي ەكولوگياعا ۇيلەسۋ ءۇشىن پارتيا قۇرىلىسىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، « ءىش پەن سىرتتى وڭاۋ»كەرەك.ىشكە قاراتا ايتقاندا، توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسىن شەبەرلىكپەن پايدالانۋ ارقىلى پارتيانىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىسى جانە پارتيا مۇشەلەرىنىڭ قوسىن قۇرىلىسى سياقتىلاردى كۇشەيتۋ ارقىلى «سيفرلى پارتيا قۇرىلىسى»جاڭا جاعدايىن قالىپتاستىرۋ كەرەك. قازىرگى جاعدايدا ءبىرسىپىرا پارتيا ۇيىمدارىنىڭ پارتيا مۇشەلەرىن تاربيەلەيتىن جۇمساق بولشەكتى ىسكە قوسۋى وسى جاقتاعى ءتيىمدى ۇمتىلىس ەسەپتەلەدى.سىرتقا قاراتا، توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسىنان شەبەرلىكپەن پايدالانۋ ارقىلى پارتيانىڭ باعىت -ساياساتتارىن تاراتۋ، بۇقارامەن تىعىز بايلانىس جاساۋ، توراپتا جانە توراپتان تىسقارى ۋاقىتتا نيەتتەس بولۋ، بايلانىس قالىپتاستىرۋ ارقىلى پارتيانىڭ ساياسي جۇمىلدىرۋ قۋاتىن ۇزدىكسىز كۇشەيتۋ كەرەك.

    تەحنيكا دۇنيەنى وزگەرتەدى. بۇگىنگى كۇندە، ساياسيعا تەك ەكونوميكا مەن مادەنيەت سياقتىلاردان تىس، تەحنيكا دا بارىنشا ىقپال جاسايتىن بولدى. ساياسات پەن تەحنيكانىڭ ءوزارا ىقپالداستىعى بارىنشا جيىلەۋدە جانە تەرەڭدەۋدە.پارتيا، اسىرەسە، بيلىك باسىنداعى پارتيا جونىنەن الىپ ايتقاندا، توراپ ينفورماتسيا تەحنيكاسىنا تەك قانا ەكونوميكالىق دامۋدى جەبەيتىن ءتاسىل رەتىندە قاراپ قالماستان، جاڭارۋ قۇرالى رەتىندە دە قاراۋ كەرەك. بۇل قازىرگى جالپى اۋقىم، ءبىز اۋقىمعا بەيىمدەلۋىمىز كەرەك.

 بۇل ماقالا «حالىق گازەتىنىڭ» 2017 -جىلى قاڭتاردىڭ 8-كۇنگى سانىنان اۋدارىلدى.

اۋدارعان ىنتىزار ساعات قىزى

كەلۋ قاينارى: ىلە كەشى

 

 

ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﺣﺎﻟﯩﻖ ﯗﻛﯩﻤﻪﺗﻰ ﻛﻪﯕﺴﻪ ﻣﻪﯕﮕﻪﺭﻣﻪﺳﻰ ﯗﻳﯩﻤﺪﺍﺳﺘﯩﺮﻋﺎﻥ
ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ باسقارادى  [新ICP备05001353号]
ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ ﺗﻪﺣﻨﻴﻜﺎﻟﯩﻖ ﺟﺎﻗﺘﺎﻥ ﺟﻪﺗﻪﻛﺸﯩﻠﯩﻚ ﻩﺗﻪﺩﻯ