<%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
中文 哈文

باس بەت>>ۇكىمەت ءىسىن جاريا ۇستاۋ>>ۇكىمەتىڭ قىزمەت بايانداماسى

ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما

2014- جىلى قاڭتاردىڭ 8- كۇنى ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق 13- كەزەكتى

 حالىق قۇرىلتايىنىڭ 3- ماجىلىسىندە جاسالدى

اۆتونوميالى وبلىستىڭ باستىعى    مانەن زەينەل ۇلى

            

ۋاكىلدەر:

قازىر مەن ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق حالىق ۇكىمەتى اتىنان ماجىلىسكە ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما جاسايمىن، قاراپ شىعۋلارىڭىزدى سۇرايمىن، سونداي - اق ساياسي كەڭەس مۇشەلەرى مەن سىرتتاي قاتىناسقانداردىڭ پىكىر بەرۋىن ءۇمىت ەتەمىن.

ءبىرىنشى، 2013-جىلعى قىزمەتتەرگە شولۋ

وتكەن ءبىر جىلدا اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن حالىق ۇكىمەتىنىڭ جانە اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكومنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، ءبىز پارتيا 18-قۇرىلتايىنىڭ، پارتيا 18-كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءۇشىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ، ورتالىقتىڭ شينجياڭ قىزمەتى اڭگىمە ءماجىلىسىنىڭ، ورتالىقتىڭ ەكونوميكالىق قىزمەت ءماجىلىسىنىڭ، اۆتونوميالى رايوندىق 8- رەتكى پارتيا قۇرىلتايىنىڭ جانە ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 8-كەزەكتى كوميتەتى 4-، 6-جالپى (كەڭەيتىلگەن)ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتى تياناقتاندىرىپ، اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكومنىڭ قىزمەت ءماجىلىسىنىڭ ورنالاستىرۋلارى بويىنشا،قارىشتاپ دامۋ مەن باياندى تىنىشتىق سىندى ەكى ءىرى تاريحي مىندەتتى تىعىز توڭىرەكتەپ، ۇكىمەت فۋنكتسياسىنا بۇرىلىس جاساپ، قىزمەت ستيلىن جاقسارتىپ،وبلىسىمىزداعى ءار ۇلت كادرلارى مەن بۇقاراسىن ىنتىماقتاستىرىپ جانە باستاپ، قيىنشىلىقتاردى جەڭۋ ارقىلى دامۋدى جەبەپ، بارلىق ءادىس-امالدارمەن حالىق بۇقاراسىن يگىلىككە كەنەلدىرىپ، جٷدىرىقتاي جٷمىلىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاپ، اۆتونوميالى وبلىسىمىزدىڭ رەفورما جاساۋ، دامۋ جانە ورنىقتىلىق ىستەرىندە تىڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىك.وبلىسىمىز بويىنشا ءوندىرىستىڭ جالپى ءونىم قۇنى 143ميلليارد 930ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪14ارتاتىندىعى مەجەلەندى (مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكى 68 ميلليارد 190 ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪14.8؛ تارباعاتاي ايماعىنىكى 54 ميلليارد 940 ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪13.8؛ التاي ايماعىنىكى 20ميلليارد 800ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪12) ارتاتىندىعى؛ ءوندىرىستىڭ كىسى باسىندىق جالپى ءونىم قۇنى 30 مىڭ 710 يۋانعا جەتىپ، ٪13.5 (مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكى 24 مىڭ 895 يۋانعا جەتىپ، ٪14.3؛ تارباعاتاي ايماعىنىكى 41مىڭ 277 يۋانعا جەتىپ، ٪13.7؛ التاي ايماعىنىكى 33 مىڭ 704 يۋانعا جەتىپ، ٪10.9)ارتاتىندىعى؛ الەۋمەتتىك قازىنانىڭ مەجە ەسەپ كىرىسى 13ميلليارد 560ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪19.3(مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكى 6 ميلليارد 850 ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪22؛ تارباعاتاي ايماعىنىكى 3 ميلليارد 660 ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪14.1؛ التاي ايماعىنىكى 3 ميلليارد 50 ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪20) ارتاتىندىعى؛ جەرگىلىكتى ورىنداردىڭ تۇتاس قوعامدىق تۇراقتى مۇلىككە قوسقان قارجىسى 132ميلليارد 240ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪26.4(مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكى 73 ميلليارد 140 ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪25.8؛ تارباعاتاي ايماعىنىكى 35 ميلليارد 800 ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪25.2؛ التاي ايماعىنىكى 23 ميلليارد 300 ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪30)ارتاتىندىعى؛ قالا-قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ كىسى باسىندىق تيەسەلى كىرىسى 18مىڭ 642يۋانعا جەتىپ، ٪13.9(مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكى 18 مىڭ 350 يۋانعا جەتىپ، ٪12.7؛ تارباعاتاي ايماعىنىكى 19 مىڭ 263 يۋانعا جەتىپ، ٪17؛ التاي ايماعىنىكى 18 مىڭ 668 يۋانعا جەتىپ، ٪13) ارتاتىندىعى؛ ەگىنشى، مالشىلاردىڭ كىسى باسىندىق تازا كىرىسى 10 مىڭ 615 يۋانعا جەتىپ، ٪14 (مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكى 10 مىڭ 413 يۋانعا جەتىپ، ٪13.7؛ تارباعاتاي ايماعىنىكى 12مىڭ 937 يۋانعا جەتىپ، ٪12؛ التاي ايماعىنىكى 8مىڭ 211يۋانعا جەتىپ، ٪20)ارتاتىندىعى؛ جان سانىنىڭ تابيعي ارتۋ مولشەرى 9 پايىزعا جەتەتىندىگى مەجەلەنىپ وتىر.

1. جاڭاشا ونەركاسىپتەندىرۋدىڭ اياق الىسى جەدەلدەدى. جاڭاشا ونەركاسىپتەندىرۋدى جوعارى دەڭگەيدە جوبالاۋ عىلمي تۇردە ويداعىداي ىستەلىپ، جاڭاشا ونەركاسىپتەندىرۋدىڭ «12- بەسجىلدىق» دامۋ جوباسى، ونەركاسىپ باقشا رايوندارىنىڭ جوباسى، ءتۇيىندى كاسىپتەردىڭ دامۋ جوباسى ۇزدىكسىز كەمەلدەندى؛ ءتۇيىندى ونەركاسىپ نىساندار قۇرىلىسى جاپپاي ىلگەرىلەتىلىپ، چيڭحۋا توبىنىڭ كومىردەن تابيعي گاز ايىرۋدىڭ ءبىرىنشى مەرزىمدىك ينجەنەرياسى رەسمي وندىرىسكە قوسىلىپ، مەملەكەت بويىنشا تۇڭعىش رەت ىسكە قوسىلعان كومىردەن تابيعي گاز ايىرۋ نىسانى بولدى؛ جيڭحاۋ بولات - تەمىر كاسىبىنىڭ 3 ميلليون توننالىق بولات-تەمىر ءوندىرۋ سياقتى نىساندار وندىرىسكە قوسىلۋ شارت - جاعدايىن ازىرلەدى؛ باۋتا مۇناي-حيميا توبىنىڭ مۇناي مانەرلەۋ، سۋشين ەنەرگيا توبىنىڭ كومىردەن تابيعي گاز ايىرۋ سياقتى نىسانداردىڭ اياق الىسى ءساتتى بولدى؛ باقشا رايوندارىنىڭ نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسى مەن كاسىپ سالالارىنىڭ ساۋداگەر شاقىرۋ تەبىنى ۇزدىكسىز ارتىپ، سيىمدىلىق قۋاتى مەن كاسىپ شوعىرىنىڭ ونىمدىلىگى اناعۇرلىم جوعارىلادى؛ ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردىڭ دامۋ ورتاسى ۇزدىكسىز جاقسارىپ، حالىق تۇرمىسىنا قاتىستى ونەركاسىپ جەدەل دامىدى؛ءداستۇرلى كاسىپتەرگە تەحنيكالىق جاقتان بارىنشا وزگەرىس ەنگىزىلىپ، ارتىق ءوندىرىس قۋاتى بەلسەنە ءبىر جاقتى ەتىلدى؛ وبلىسىمىز بويىنشا ونەركاسىپتىڭ ارتقان قۇنى 28ميلليارد 260ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪20.5 ارتتى.

2.وسى زامانعى ەگىن، مال شارۋاشىلىعى تەز قارقىنمەن دامىدى.اۋىل شارۋاشىلعىن كۇشەيتۋ، ديقاندارعا تيىمدىلىك جاساۋ جانە اۋقاتتاندىرۋ ساياساتتارى مۇقيات تياناقتاندىرىلىپ، اۋىل شارۋاشىلىق قۇرىلىمى ساپالىلاندىرىلدى؛ استىق حاۋىپسىزدىگى ءونىمدى قامتاماسىزداندىرىلىپ،استىق ءونىمى 6ميلليون 30 مىڭ تونناعا جەتىپ، ٪19.9 ارتتى؛ ەكونوميكالىق داقىلداردىڭ ەگىلۋ كولەمى 4ميلليون 338مىڭ مۋعا جەتتى؛ وسى زامانعى مال شارۋاشىلىعىنىڭ ونىمدىلىگى تەز قارقىنمەن  ارتتى؛ سويىس سيىر، قوي، جىلقى شارۋاشىلىعى مەن ءسۇت شارۋاشىلىعى جەدەل دامىدى؛11ميلليون 590 مىڭ تۇياق مال قولدان شىعارىلدى؛ ەتتىڭ جالپى ءونىم مولشەرى 526 مىڭ تونناعا جەتىپ، ٪4.3 جانە ٪6.2 ارتتى؛ ەرەكشە جەمىس-ورمان كاسىبى ورنىقتى ىلگەرىلەپ، جەمىس-ورمان كولەمى 115مىڭ مۋ ارتتى؛ اۋىل شارۋاشىلىعىن كاسىپ سالالاندىرۋ ورەسى ونان ارى جوعارىلاپ، 46باستاماشى كاسىپورىن جانە مەملەكەت، اۆتونوميالى رايون كۋالاندىرعان 19 ماركا قوسىلدى؛  اۋىل - قىستاقتارداعى 759 مىڭ ارتىق ەڭبەككۇش سىرتقا شىعارىلىپ، 4 ميلليارد 260 ميلليون يۋان كىرىس كىرگىزىلدى.

3.جاڭاشا قالا-قالاشىقتاندىرۋ اياق الىسى جەدەلدەتىلدى.«ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ قالا، اۋىلداردى جوبالاۋدىڭ اتقارۋ ەرەجەسى» جاريالانىپ، وبلىسىمىزداعى 24اۋدان، قالانىڭ، 201اۋىل-قالاشىق، الاڭنىڭ جالپى جوباسى مەن 2مىڭ 56قىستاقتىڭ جوباسى جاسالىپ، قالا، اۋىلدارعا جالپىلاسقان، ءوزارا ۇشتاستىرىلعان قالا-قالاشىقتاردىڭ دامۋ جوبا جۇيەسى العاشقى قادامدا قالىپتاستى؛ قالا-قالاشىقتاردىڭ تاس جول، سۋمەن قامداۋ، سۋدى ىعىسىتىرۋ، جىلۋمەن شوعىرلى قامداۋ، لاس سۋدى، قوقىر-قوقسىقتى ءبىر جاقتى ەتۋ سياقتى قۇرىلىستارعا 5ميلليارد 150ميلليون يۋان قارجى قوسىلىپ، نەگىزدىك قۇرىلعىلارى كەمەلدەندى؛ قورعاس وتكەلىن جانە كۇنەس، ساۋان اۋدانىن قالا ەتىپ قۇرۋ قىزمەتى ورنىقتى ىلگەرىلەدى؛ باقتى وتكەلىندەگى لياۋنيڭ-تارباعاتاي جاڭا رايونى قۇرىلىسى العاشقى قادامدا كولەم قالىپتاستىردى؛ 5اۋىلدى قالاشىق ەتىپ قۇرۋ قىزمەتى ورىندالدى.قۇلجا قالاسى مەن كۇيتۇن قالاسى مەملەكەت جاعىنان تۇڭعىش توپتاعى پاراساتتى قالا سىناق ءتۇيىنى بولىپ بەلگىلەندى؛ قورعاس وتكەلى مەملەكەت بويىنشا زات اينالىمى باقشا رايونىن ورنالاستىرۋداعى ەكىنشى دارەجەلى قالا بولىپ تالداندى.

4.نەگىزدىك قۇرىلعىلاردىڭ وسىزامانداندىرۋ ورەسى ۇزدىكسىز جوعارىلادى.قۇلجادان ءدوڭمازارعا دەيىنگى جوعارى قارقىندى تاس جولدا، توعىزتاراۋدان نىلقىعا دەيىنگى تاس جٶلدا اۆتوكولىك قاتىنادى؛ بۋرىلتوعايدان التايعا، قارامايلىدان شاۋەشەككە دەيىنگى جوعارى قارقىندى تاس جول اياقتالۋ الدىندا تۇر؛ چاپچالدان موڭعۇلكۇرەگە دەيىنگى تاس جولدىڭ تۋنەل قۇرىلىسىنىڭ جۇمىسى باستالدى؛2مىڭ 84كيلومەتر اۋىل-قىستاق تاس جولى تىڭنان جاسالدى؛ «ىلە وبلىسىنا توتە قاراستى ورىنداردىڭ تەمىر جول تورابى جوباسى» جاسالىپ بولدى؛ قارامايىلدان شاۋەشەككە، التايدان بەيتۇنگە، كوكتوعايعا دەيىنگى تەمىر جولدى اۆتونوميالى رايوندىق دامۋ-رەفورما كوميتەتى بەكىتتى؛ كوكتوعاي اۋەجايىن كوشىرۋ -سالۋ قۇرىلىسى جۇمىس باستادى؛ قوبىقسارى اۋەجايىن، قۇلجا وتكەلى اۋەجايىن، موڭعۇلكۇرە اۋەجايىن سالۋدىڭ دايىندىق قىزمەتى ورنىقتى ىلگەرىلەدى. ىلە اڭعارىندا جەر اشۋ جانە جونگە سالۋ ينجەنەرياسىنىڭ اياق الىسى ءساتتى بولدى؛ ءدام وزەنىنەن سۋ باستاۋ، سۋ قويماسى ينجەنەرياسى اتقارىلىپ، كوكتاس سۋ قويماسىنىڭ جۇمىسى ءساتتى جۇرگىزىلۋدە؛ قۇلجا -فىڭحۋاڭ 750كيلوۆولتتىق ەلەكتر جەتكىزۋ، كەرنەۋ اۋىستىرۋ ينجەنەرياسى ىسكە قوسىلدى؛ سولتۇستىك جۇڭعار 750كيلوۆولتتىق ەلەكتر جەتكىزۋ، كەرنەۋ اۋىستىرۋ ينجەنەرياسىنىڭ الدىڭعى مەرزىمدىك قىزمەتى جەدەل ىلگەرىلەدى؛ قادىبوتى، جىلىبۇلاق سۋ ەلەكتر نىساندارى ەلەكتر تاراتۋ شارت - جاعدايىن ازىرلەدى؛ حۋانىڭ سەرىكتىگىنىڭ بۋىرشىنداعى، جۇڭگو - گۋاڭدۇڭ يادرو ەلەكتر سەرىكتىگىنىڭ التايداعى جەل ەلەكتر نىساندارىندا قۇرىلىس باستالدى.

5.سىرتقا باعىتتالعان ەكونوميكا مەن قىزمەت وتەۋ كاسىبىنىڭ ورەسى كورنەكتى جوعارىلادى.«قورعاس ەكونوميكالىق اشۋ رايونىنىڭ جالپى تۇلعالىق دامۋ جوباسى» اتقارىلىپ، «ءبىر رايون، ءتورت باقشا» قۇرىلىسى جاپپاي ىلگەرىلەدى؛ وتكەلدەردىڭ كەدەندىك قىزمەت وتەۋ قۋاتى ونان ارى جوعارىلاپ، سىرتقى ساۋدانىڭ يمپورت - ەكسپورت جالپى سوماسى 8ميلليارد 520ميلليون دوللارعا جەتىپ، ٪25ارتتى؛ ازيا-ەۆروپا كورمەسى، شي-ءان ساۋدا كەڭەسى، باتىس بولەك حالىقارالىق كورمەسى سياقتى كورمەلەرگە بەلسەنە قاتىناستىق؛ «11-كەزەكتى قازاقستان جارمەنكەسى»، «8-كەزەكتى جۇڭگو-قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەر جارمەنكەسى»جانە «تۇڭعىش كەزەكتى التاي ەكونوميكالىق شەڭبەرى ەكونوميكا-ساۋدا سەلبەستىك تالقى مىنبەسى»تابىسپەن وتكىزىلىپ، ساۋداگەر شاقىرىپ قارجى ەنگىزۋدە 80ميلليارد يۋان قارجى تياناقتاندى؛ قالا-اۋىل بازارى جۇيەسى قۇرىلىسى ىشكەرىلەي جۇرگىزىلىپ، ساۋدا، زات اينالىمى كاسىبى جەدەل دامىدى؛ قوعامدىق تۇتىنۋ بۇيىمدارىنىڭ بولشەك ساتىلۋ جالپى سوماسى 26ميلليارد 560ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪14.5ارتتى؛ فينانىستىق قىزمەت وتەۋ قۋاتى كۇشەيتىلىپ، امانات-قارىز تاراتۋ كولەمى كەڭەيتىلدى؛ جۇڭگو-قازاقستان قورعاس حالىقارالىق شەكارالىق سەلبەستىك ورتالىعىندا حالىق اقشاسىمەن ەسەپ جاساۋ سىناق ءتۇيىنى اشىلدى؛ تيانحۇي بال كاسىبىنىڭ ماڭدايشالىعى اسىلىپ، قارجى باۋرادى؛ ساياحات كاسىبى جەدەل دامىپ، «ىلە اڭعارىنىڭ ساياحاتىن دامىتۋدىڭ جالپى جوباسى»، «التاي ساحاراسىنداعى تاس قورعان كورىنىس رايونىنىڭ جالپى جوباسى» سياقتى جوبالارعا وزگەرىس ەنگىزۋ، كەمەلدەندىرۋ قىزمەتى ورىندالدى؛ كورىنىس رايوندارىنىڭ نەگىزدىك قۇرىلعىلارى مەن سايكەستى قىزمەت وتەۋ قۇرىلعىلارى ونان ارى كۇشەيتىلدى؛ ىلە تۇلپار مەكەنى حالىقارالىق ساياحات مەرەكەسى، شينجياڭ شيحۋ سىرا مەرەكەسى، جاڭگىر مادەنيەت-ساياحات مەرەكەسى، بۋرىلتوعايدىڭ «ەجەلگى كوش جولى»اتتى فوتو-سۋرەت قيمىلى، ۇلىڭگىردەن بالىق اۋلاۋ جارىسى سياقتى مەرەكەلىك قيمىلدار تابىسپەن وتكىزىلدى؛ جىل بويى وبلىس بويىنشا 14 ميلليون 635 مىڭ ساياحاتشى قابىلدانىپ، ساياحات كىرىسى 11 ميلليارد 520 ميلليون يۋانعا جەتتى.

6.حالىق تۇرمىسى مەن قوعامدىق ىستەر قۇرىلىسىندا سۇبەلى تابىستارعا قول جەتكىزىلدى.«حالىق تۇرمىسى قۇرىلىسى جىلى»قيمىلى تاباندىلىقپەن ورىستەتىلىپ، حالىق تۇرمىسىنا قاتىستى 311ءتۇيىندى ينجەنەريا بۇكىلدەي تياناقتاندىرىلىپ، بەيقۇت ءۇي ارقىلى حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ينجەنەرياسى بويىنشا 63مىڭ 626ءۇي؛ مالشىلاردى وتىرىقتاندىرۋ ارقىلى مال شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋ ينجەنەرياسى بويىنشا 15 مىڭ 877 ءۇي؛ قامتاماسىزداندىرۋ سيپاتتى 33 مىڭ 590 تۇرعىن ءۇي سالىنىپ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى ەگىنشىلىك الاڭدارى مەن مال فەرمالارىنداعى 18 مىڭ 342 قاتەرلى ءۇي وزگەرتىپ سالىنىپ، اپاتتان كەيىنگى قايتا قۇرۋ مىندەتى تولىق ورىندالدى؛ 98 قىستاقتاعى 72 مىڭ ەگىنشى، مالشى كەدەيلىكتەن قۇتىلدى؛ اۋىل-قىستاقتارداعى ەڭ تومەنگى تۇرمىسى قامتاماسىزداندىرىلاتىن 204 مىڭ ادامنىڭ نەگىزگى تۇرمىسى مەن 231 مىڭ ادامنىڭ اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى شەشىلدى؛ جاڭاشا اۋىل-قىستاقتاردا زەينەتكەرلىكتى قامسىزداندىرۋ مولشەرى ٪99.7كە، جاڭاشا اۋىل-قىستاق سەلبەسىپ ەمدەلۋگە قاتىناسۋ مولشەرى ٪99.6 كە، كەدەي بۇقارانىڭ سەلبەسىپ ەمدەلۋگە قاتىناسۋ سالىستىرماسى ٪100 كە جەتتى؛ 75 مىڭ  كاسىپتەنۋ ورنى اشىلىپ، 130 مىڭ ادام كاسىپتەندى جانە قايتالاي كاسىپتەندى؛ 62 مىڭ وتباسىنا تابيعي گاز جەتكىزىلدى؛ قۇلجا قالاسىنىڭ جوعارى، جاڭا تەحنيكالىق كاسىپ اشۋ رايونى اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتىنىڭ بەكىتۋىنەن ءوتتى؛ ىلەنىڭ مەملەكەت دارەجەلى اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم-تەحنيكالىق باقشاسىنىڭ 12مىڭ مۋ وزەكتى رايونىنىڭ جوباسى جاسالىپ، وعان 13كاسىپورىن ىرگە تەپتى؛ مىندەتتى وقۋ-اعارتۋ ءبىر كەلكى دامىپ، قوس ءتىل وقىتۋى ءونىمدى ىلگەرىلەدى؛ كاسىپتىك وقۋ -اعارتۋدا تىڭ ناتيجەلەرگە قول جەتتى؛ ءبىر ميلليارد 380ميلليون يۋان قارجى قوسىلىپ، 642وقۋ -اعارتۋ نىسانىندا جۇمىس باستالدى؛ 6بالالار باقشاسى اۆتونوميالى رايون دارەجەلى ۇلگى كورسەتۋ بالالار باقشاسى بولىپ قۇرىلدى؛ بۇقارالىق مادەنيەت، دەنەتاربيە قيمىلدارى كەڭ كولەمدە ورىستەتىلىپ، «كورىكتى-ىلە مەكەنىم»اتتى كولەمدى ءان-ءبي داستانى 3-كەزەكتى جۇڭگو شينجياڭ حالقارالىق ۇلىتتىق ءبي فەستۆالىندا كوركەمونەرگە ۇلەس قوسۋ سيلىعىنا يە بولدى؛ اۆتونوميالى وبلىستىڭ 17-كەزەكتى اقىندار ايتىسى مەن اۆتونوميالى وبلىستىڭ تۇڭعىش كەزەكتى جالپى حالىقتىق دەنە شىنىقتىرۋ سپورت جينالىسى تابىسپەن وتكىزىلدى؛ جاڭادان 14ورىن مەملەكەتتىك ءتۇيىندى قورعالاتىن مادەني مۇرالار قاتارىنا ەنگىزىلدى؛ وبلىستىق مادەنيەت سارايى، شيحۋ قالاسىنىڭ مادەنيەت سارايى، كىتاپحانا، مۇراجاي، دەنە-تاربيە، عىلىم- تەحنيكا سارايى سىندى بەس سارايدى قامتىعان ۋنيۆەرسالدى عيماراتى،التاي ايماقتىق قارتتار قيمىل ورتالىعى سياقتى ءتۇيىندى مادەنيەت نىساندارى پايدالانىلۋعا بەرىلدى نەمەسە ولاردىڭ نەگىزگى تۇلعالىق قۇرىلىسى ورىندالدى؛ 130 ميلليون يۋان قارجى جٷمسالىپ، راديو - تەلە باعدارلامالارىن وتباستارىنا جەتكىزۋ ينجەنەرياسى اتقارىلىپ، 215 مىڭ ەگىنشى -مالشى وتباسى راديو-تەلە باعدارلامالارىن كورە الاتىن بولدى؛ الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ونان ارى كەمەلدەندىرىلدى؛ وبلىستىق جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاحاناسى اۋرۋحاناسىنىڭ ۋنيۆەرسالدى عيماراتىنىڭ، تارباعاتاي ايماعى ۇلىتتىق شيپاحاناسى ەمدەۋ ورتالىعىنىڭ جانە 35اۋىل-قالاشىق ەمحاناسىنىڭ نەگىزگى تۇلعالىق قۇرىلىسى ءبىتتى؛ التاي ايماقتىق حالىق شيپاحاناسىن كەڭەيتىپ سالۋ قۇرىلىسىنىڭ اياق الىسى ءساتتى بولدى؛ شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرىپ، اۋرۋعا قارسىلىق قۋاتتى ارتتىرۋ، سالماقتى، جۇقپالى اۋرۋلار مەن جەرگىلىكتى اۋرۋلاردان ساقتانۋ جانە ونى ەمدەۋ قىزمەتى تىڭعىلىقتى ورىستەتىلدى؛ ازىق - تۇلىك، ءدارى-دارمەك حاۋىپسىزدىگى ءونىمدى قامتاماسىزداندىرىلدى.

7.ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىندا تىڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى.«ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋدى ماڭداي الدى ورىنعا قويىپ، ەكولوگيالىق وبلىس قۇرۋعا» تاباندى بولىپ، اۆتونوميالى وبلىسىمىز ورتانى قورعاۋ مينسترلىگى جاعىنان مەملەكەت بويىنشا 6-توپتاعى ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنىڭ سىناق تۇيىنىنە ەنگىزىلدى؛ «ىلە وبلىسىنىڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسى جوباسى»، «ىلە اڭعارىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسىن قورعاۋدىڭ جالپى تۇلعالىق جوباسى»جاسالىپ بولدى؛ «التاي ايماعىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسىن قورعاۋ ەرەجەسى» اتقارىلدى؛ «ىلە وزەنى الابى سۋىنىڭ لاستانۋىنان ساقتانۋ جانە ونى وڭاۋ جوباسىنا» وزگەرىس ەنگىزىلدى؛ «التايدىڭ ەكولوگيالىق رايونى جوباسى» جاسالا باستادى؛ قاراجون مەن كولدەنەڭ شينجياڭ ءتاڭىر تاۋىنىڭ ماڭىزدى ءوڭىرى رەتىندە «دۇنيە جۇزىلىك جاراتىلىستىق مۇراعاتتار تىزىمدىگىنە»ەنگىزىلدى؛ بۇلعىن وزەنى جاراتىلىستىق قورعاۋ رايونى مەملەكەت دارەجەلى جاراتىلىستىق قورعاۋ رايونى بولىپ بەلگىلەندى؛ ىلە اڭعارىنىڭ ميلليون مۋ ەكونوميكالىق ورمانىن جانە ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىرۋ ينجەنەرياسى جەدەل اتقارىلىپ، 551 مىڭ مۋ جەرگە ورمان ءوسىرىلدى؛ ىلە وزەنى، ەمىل وزەنى الابىنىڭ جانە ەرتىس وزەنى ورتا، تومەنگى اعارىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسى كورنەكتى جاقسارتىلىپ، قۇلىستاي ويپاتىنىڭ ەكولوگياسىن قورعاۋ ينجەنەرياسىنىڭ الدىڭعى مەرزىمدىك قىزمەتىنىڭ اياق الىسى ءساتتى بولدى؛اشىلى مىس كەنى، قارا تۇڭكە كەن كاسىبى، شينجياڭ ءتۇستى مەتال كوكتوعاي ءبىرىنشى كەنى مەملەكەت دارەجەلى جاسىل ءتۇستى كەن سىناق تۇيىنىنە ەنگىزىلدى.لاس زاتتاردىڭ ىعىستىرىلۋ جالپى مولشەرى قاتاڭ تىزگىندەلىپ، قالا-قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ اۋىز سۋ قاينارى ءونىمدى قورعالدى.

8.شينجياڭعا كومەك بەرۋ قىزمەتى تىڭعىلىقتى ورىستەتىلدى.4-رەتكى مەملەكەت بويىنشا شينجياڭعا باعىتتامالى كومەك بەرۋ قىزمەت ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتى تياناقتاندىرىپ، كاسىپتەندىرۋ، وقۋ-اعارتۋ، دارىندىلار، عىلىم -تەحنيكا، دەنساۋلىق ساقتاۋ، كاسىپ سالاسى سياقتى جاقتاردان شينجياڭعا كومەك بەرۋ قىزمەتتەرى بەلسەندى ىلگەرىلەدى.شينجياڭعا كومەك بەرۋ سىناق ءتۇيىنى ەتىلگەن اۋداندار كاسىپتەردى كوركەيتۋ، حالىق تۇرمىسىن يگىلىككە كەنەلدىرۋ، ورتانى قورعاۋ، ورنىقتىلىقتى جەبەۋ جاقتارىنداعى قىزمەتتەردە ۇلگى كورسەتتى؛ جياڭسۋ ولكەسى وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردا153كومەك بەرۋ نىسانىن اتقارىپ، قارجىلاي ءبىر ميلليارد 170ميلليون يۋان كومەك بەردى؛ لياۋنيڭ ولكەسى تارباعاتاي ايماعىندا 68كومەك بەرۋ نىسانىن اتقارىپ، قارجىلاي 490ميلليون يۋان كومەك بەردى؛ حيلۇڭجياڭ جانە جيلين ولكەسى التاي ايماعىندا 94كومەك بەرۋ نىسانىن اتقارىپ، قارجىلاي 240ميلليون يۋان كومەك بەرىپ، اۆتونوميالى وبلىسىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن، حالىق تۇرمىسىن، قوعامدىق العا باسۋىن پارمەندى جەبەدى؛ شينجياڭعا كومەككە كەلگەن كادرلار جالپى جاعدايدى كوزدە ۇستاپ، قاجىرلىلىقپەن قىزمەت ىستەپ، اقىل-پاراساتىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، اۆتونوميالى وبلىسىمىزدىڭ دامۋىن جەدەلدەتۋ ءۇشىن كورنەكتى ۇلەستەر قوستى.

9. قوعامنىڭ جالپى جاعدايى ورنىقتى بولدى. «زورلىقتى كۇشكە قارسى تۇرۋعا، زاڭمەن باسقارۋدى، ءتارتىپتى دارىپتەۋگە» تاباندى بولىپ، بولشەكتەۋ، ءبۇلدىرۋ، زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك ارەكەتتەرىنە جانە ءتۇرلى قىلمىستى ىستەر قىلمىستىلارىنا قاتاڭ سوققى بەرىپ، ءتۇرلى شارالار قولدانىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدىڭ ۇنەمىلىك مەحانيزمى كۇش سالا ورناتىلىپ، «ۋاقيعا تۋىلماۋعا، اسىرەسە، ءىرى ۋاقيعا تۋىلماۋعا»كەپىلدىك ەتىلدى؛ اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم 11-ءنومىرلى قۇجاتىنىڭ رۋحى مۇقيات دايەكتى تياناقتاندىرىلىپ، «ۇشقارىلىقتى»جويۋ نىسانا ەتىلىپ، ءدىني ۇشقارى يدەيالاردىڭ جالبىزبالاپ كىرۋى ءونىمدى تەجەلدى؛ «ۇلى وتاندى قىزۋ ءسۇيۋ، كورىكتى اتا مەكەن قۇرۋ»تاقىرىبىنداعى تاربيە قيمىلىنىڭ تابىستارى بەكەمدەلىپ، «ءۇشتىڭ ءبىر-بىرىنەن ايىرىلا الماۋ» جانە «ءتورت تانىم» تاربيەسى جۇرت جٷرەگىنە تەرەڭ ۇيالادى؛ اۆتونوميالى وبلىسىمىز مەملەكەتتىك ۇلتتىق ىستەر كوميتەتى جاعىنان ۇلتتار ىنتىماعى العا باسارلىعىنداعى ۇلگى كورسەتەتىن سىناق ءتۇيىنى بولىپ بەلگىلەندى؛ ارىز-ارماندى جانە قوعامدىق قايشىلىقتار مەن داۋ-شارلاردى ءبىر جاقتى ەتۋ قىزمەتى ويداعىداي ىستەلدى؛ ءتۇيىندى سالالار مەن ءالسىز بۋىندارداعى ءوندىرىس حاۋىپسىزدىگىنە ساياتىن كومەسكى كىناراتتاردى اداقتاۋ جانە جان-جاقتى وڭاۋ تەبىنى كۇشەيتىلىپ، ءوندىرىس حاۋىپسىزدىگى جاعدايى ۇزدىكسىز ورنىقتى بولدى.

10.ۇكىمەتتىڭ وزىندىك قۇرىلىسى ۇزدىكسىز كۇشەيتىلدى.ۇكىمەت فۋنكتسياسىنا اناعۇرلىم بۇرىلىس جاسالىپ، ءىسورىنداردى تۇرگە ايىرىپ رەفورما جاساۋ جەدەل ىلگەرىلەتىلىپ، الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ قۋاتى مەن اتقارۋ قۋاتى كورنەكتى كۇشەيتىلدى؛ اكىمشىلىك تەكسەرىپ بەكىتۋ ىستەرى شىنايى اداقتالىپ جانە ىقشامدالىپ، اكىمشىلىك رۇقسات ەتۋ ىستەرىنەن 34ءتۇرى كۇشىنەن قالدىرىلدى، 49ءتۇرى تومەنگە ءتۇسىرىلدى، اكىمشىلىك قىزمەتتىڭ ونىمدىلىگى كورنەكتى جوعارىلادى؛ ۇكىمەت ىستەرىن جاريا ۇستاۋ جاپپاي ىلگەرىلەتىلىپ، اكىمشىلىك ىستەر ميكرو بلوگى مەن ميكرو حات ساندىعى اشىلىپ، 20 رەت اقپار جاريالاۋ ءماجىلىسى اشىلدى؛ اكىمشىلىكتى زاڭ بويىنشا جۇرگىزۋگە تاباندى بولىپ، اۆتونوميالى رايوندىق حالىق قۇرىلتايى ۋاكىلدەرىنىڭ 14ۇسىنىسى، ساياسي كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ 12ۇسىنىس جوباسى، اۆتونوميالى وبلىستىق حالىق قۇرىلتايى ءماجىلىسىنىڭ 3 كەڭەستىك جوباسى، حالىق قۇرىلتايى ۋاكىلدەرىنىڭ 316ۇسىنىسى، ساياسي كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ 399ۇسىنىس جوباسى مۇقيات ءبىرجاقتى ەتىلىپ، جاۋاپ قايتارۋ مولشەرى ٪100 بولدى؛ ورتالىقتىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ جانە اۆتونوميالى وبلىستىڭ قىزمەت ستيلىن جاقسارتۋ، بۇقارامەن بايلانىستى قويۋلاتۋ جونىندەگى ورنالاستىرۋلارى ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىلىپ، اكىمشىلىك، كاسىپ سالاسى ستيل قۇرىلىسى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتىلدى؛ پارتيا ستيلى، پاكتىك قۇرىلىسى جاۋاپكەرلىك ءتۇزىمى مۇقيات تياناقتاندىرىلىپ، ءىرىپ - شىرگەندەردى جازالاۋ جانە ودان ساقتانۋ جۇيەسى قۇرىلىسى بەلسەنە ىلگەرىلەتىلدى؛ سىرتقى ىستەر، مۇھاجىرلار ءىسى، ءتىل-جازۋ، اقپارات-باسپا ءسوز، اۋا رايى، سۋ رايى، جەر سىلكىنىسىن باقىلاۋ، ساپانى تەحنيكالىق جاقتان باقىلاۋ، ونەركاسىپ-ساۋدانى اكىمشىلىك جاقتان باسقارۋ، قازىنالىق باقىلاۋ، ساناق، حالىقتىق اۋە قورعانىسى، ارحيۆ، شەجىرە، ايەلدەر مەن بالالار، قارتتار، مۇگەدەكتەر جانە قىزىل كرەست قوعامى سياقتى قىزمەتتەردە تىڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى.    

بيڭتۋاننىڭ وبلىسىمىزداعى ديۆيزيالارى «بيڭتۋان مەن جەرگىلىكتى ورىن ەتەنە بولۋ»يدەياسىن بەرىك ورناتىپ، رەفورمانى تەرەڭدەتىپ، ەسىكتى ايقارا اشۋ، ەكونوميكالىق، ساياسي، مادەنيەت، قوعامدىق جانە ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن جەدەل ىلگەرىلەتۋ جاقتارىندا تىڭ تابىستارعا قول جەتكىزدى.  تۇتاس جىلدا ءوندىرىستىڭ جالپى ءونىم قۇنى 61ميلليارد 800ميلليون يۋانعا جەتىپ، ٪19.5؛ قالا-قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ كىسى باسىندىق تيەسەلى كىرىسى 22مىڭ 650يۋانعا جەتىپ، ٪16.1؛ ەگىنشى، مالشى وتباستارىنىڭ كىسى باسىندىق تازا كىرىسى 14مىڭ 100يۋانعا جەتىپ، ٪16.3ارتاتىندىعى مەجەلەندى.وبلىسىمىزداعى اسكەري بولىمدەر ارميا مەن حالىق بىرگە قۇرۋ، اپاتتان قۇتقارۋ جانە ورنىقتىلىقتى قورعاۋ جاقتارىندا ماڭىزدى رولدارىن ساۋلەلەندىردى.

ۋاكىلدەر، وتكەن ءبىر جىلداعى قول جەتكىزگەن تابىستارىمىز -اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن حالىق ۇكىمەتىنىڭ جانە اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكومنىڭ پارمەندى باسشىلىعىنىڭ ناتيجەسى؛ اۆتونوميالى وبلىستىق حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتى مەن حالىق قۇرىلتايى ۋاكىلدەرىنىڭ زاڭ بويىنشا باقىلاۋىنىڭ، پارمەندى قولداپ-قۋاتتاۋىنىڭ، اۆتونوميالى وبلستىق ساياسي كەڭەستىڭ جانە ساياسي كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ دەموكراتيالىق باقىلاۋىنىڭ، بەلسەنە اتسالىسۋىنىڭ ناتيجەسى؛ بيڭتۋاننىڭ وبلىسىمىزدا تۇراتىن ديۆيزيالاردىڭ، اسكەري بولىمدەردىڭ جانە ورىنداردىڭ ءبىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ، بىرگە قۇرۋىنىڭ، شينجياڭعا باعىتتامالى كومەك بەرگەن ولكەلەردىڭ، شينجياڭعا كومەككە كەلگەن كادرلاردىڭ قالتقىسىز كومەكتەسۋىنىڭ ناتيجەسى.وسى ورايدا، مەن اۆتونوميالى وبلىستىق حالىق ۇكىمەتى اتىنان ءارقايسى شەپتە كۇرەس جاساپ جاتقان ءار ۇلت كادرلارى مەن بۇقاراسىنا، قوعام حاۋىپسىزدىگى حالىق ساقشىلارىنا، بيڭتۋانداعى جۇمىسشى، قىزمەتشىلەرگە، قوعامداعى ءار ۇلت، ءار سالا قايراتكەرلەرىنە، وبلىسىمىزدا تۇراتىن ازاتتىق ارميا قارۋلى ساقشى وفيتسەر-جاۋىنگەرلەرىنە، ورتالىقتىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ وبلىسىمىزدا تۇراتىن ورىندارىنداعى كادرلارىنا، جٷمىسشى، قىزمەتشىلەرىنە جانە شينجياڭعا كومەككە كەلگەن كادرلارعا شىنايى العىس ايتامىن ءارى وسكەلەڭ قۇرمەت بىلدىرەمىن!

ءبىز تابىستاردى كورە بىلۋمەن بىرگە، اۆتونوميالى وبلىسىمىزدىڭ ەكونوميكاسى مەن قوعامدىق دامۋىندا كەيبىر نەمقۇرايدى قاراۋعا بولمايتىن ماسەلەلەردىڭ ءالى دە ورىن تەۋىپ وتىرعاندىعىن سەرگەكتىكپەن كورە ءبىلۋىمىز كەرەك.ونىڭ باستى بەينەلەرى:ەكونوميكانىڭ جالپى مولشەرى تومەن، نەگىزى ءالسىز؛ كاسىپ قۇرىلىمى ءالى دە ۇيلەسىمسىز، ونەركاسىپتەگى ابزال كاسىپتەر تولىق كولەم قالىپتاستىرا قويمادى؛ اۋىل شارۋاشىلىعىن كاسىپ سالالاندىرۋ ورەسى مەن وسى زامانعى قىزمەت وتەۋ دەڭگەيى تومەن؛ ەگىنشى، مالشىلاردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋ مەحانيزمى جالعاستى كەمەلدەندىرۋدى قاجەت ەتەدى؛ قاتىناس، ەلەكتر، سۋ يگىلىگى سياقتى نەگىزدىك قۇرىلعىلار مەن ەكولوگيالىق ورتانىڭ نەگىزى ءالسىز؛ بۇقارانىڭ كىرىسىن جوعارىلاتۋ جانە كاسىپتەندىرۋ، ەمدەۋ، وقۋ-اعارتۋ، تۇرعىن ءۇي، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ سياقتى ماسەلەلەردى شەشۋ باسىمدىلىعى ءبىر شاما زور؛ ورنىقتىلىقتى قورعاۋ جاعدايى قاتاڭ دا كۇردەلى؛ ۇكىمەت قىزمەتى مەن ءار ۇلت حالىقىنىڭ كۇتكەن ءۇمىتى اراسىندا ءالى دە الشاقتىق بار.ءبىز ءسوزسىز وسى ماسەلەلەرگە ايرىقشا ءمان بەرىپ، قۇلشىنا شەشۋىمىز كەرەك.

ەكىنشى، 2014-جىلعى قىزمەتتەر جونىندەگى ورنالاستىرۋلار

ۋاكىلدەر، ۇستەگى جىل -پارتيا 18- كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءۇشىنشى جالپى ءماجىلىسى مەن ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 8-كەزەكتى كوميتەتى 6-جالپى (كەڭەيتىلگەن) ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن دايەكتى تياناقتاندىرىپ، رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ العاشقى جىلى، اۆتونوميالى وبلىسىمىز قۇرىلعاندىعىنىڭ 60 جىلدىعى ءارى «12- بەسجىلدىق» جوبا نىسانالارىن جاپپاي ورىنداۋدا قامال الاتىن جىل. ۇستەگى جىلعى قىزمەتتەردى ويداعىداي ىستەۋ كەلەلى ماڭىز الادى.

جالپى قىزمەت وي جەلىسى: دىڭ شياۋپيڭ نازارياسىن، «ۇشكە ۋاكىلدىك ەتۋ» ماڭىزدى يدەياسىن، عىلمي دامۋ كوزقاراسىن جەتەكشى ەتۋگە تاباندى بولىپ، پارتيا 18-قۇرىلتايىنىڭ، پارتيا 18-كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءۇشىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ، ورتالىقتىڭ ەكونوميكالىق قىزمەت ءماجىلىسىنىڭ، ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 8- كەزەكتى كوميتەتى 6- جالپى (كەڭەيتىلگەن) ءماجىلسىنىڭ، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ەكونوميكالىق قىزمەت ءماجىلىسىنىڭ جانە اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكوم قىزمەت ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتى تياناقتاندىرىپ، وسى زامانعى مادەنيەتتى جەتەكشى، عىلىم - تەحنيكا، وقۋ-اعارتۋدى تىرەك، رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدى قوزعاۋشى كۇش، جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىن قۇرۋدى تىڭ وراي، باياندى تىنىشتىقتى تياناق ەتىپ، دامۋدى يگەرىپ، بايلىقتى باياندى اشۋ مەن ەكولوگيالىق ورتانى باياندى قورعاۋ جولىنان اۋىتقىماي، «بەستەندىرۋ» اياق الىسىن جەدەلدەتىپ، حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرىپ جانە جاقسارتىپ، قوعام ورنىقتىلىعىن قورعاپ، ىلەنى ءتاڭىر تاۋىنىڭ باتىس تەرىستىگىندەگى ەكونوميكاسى مىعىم وڭىرگە، ورتالىق قالاعا، باتىسقا قاقپا اشۋداعى وتكەلگە، حالىقارالىق ايگىلى ساياحات ورنىنا جانە جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىندەگى ماڭىزدى تۇيىنگە اينالدىرۋعا كۇش سالىپ، قارىشتاپ دامۋ مەن باياندى تىنىشتىقتى جەدەل ىلگەرىلەتىپ، شينجياڭمەن جانە مەملەكەتپەن بىرگە جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام قۇرۋ ءۇشىن بەرىك نەگىز قالاۋ بولىپ تابىلادى.

مەجەدەگى باستى نىسانالار: ءوندىرىستىڭ جالپى ءونىم قۇنىن ٪14.8 (مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكىن ٪17، تارباعاتاي ايماعىنىكىن ٪13، التاي ايماعىنىكىن ٪12)ارتتىرۋ؛ الەۋمەتتىك قازىنانىڭ مەجە ەسەپ كىرىسىن ٪18(مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكىن ٪18، تارباعاتاي ايماعىنىكىن ٪15، التاي ايماعىنىكىن ٪20) ارتتىرۋ؛ جەرگىلىكتى ورىنداردىڭ تۇراقتى مۇلىككە قوساتىن قارجىسىن ٪20 (مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكىن ٪20، تارباعاتاي ايماعىنىكىن ٪15، التاي ايماعىنىكىن ٪30)ارتتىرۋ؛ قالا، قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ كىسى باسىندىق تيەسەلى كىرىسىن ٪13.5 (مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكىن ٪15، تارباعاتاي ايماعىنىكىن ٪11، التاي ايماعىنىكىن ٪13)ارتتىرۋ؛ ەگىنشى، مالشىلاردىڭ كىسى باسىندىق تازا كىرىسىن 1000يۋان (مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكىن 1000يۋان، تارباعاتاي ايماعىنىكىن 1000يۋان، التاي ايماعىنىكىن 1300 يۋان)اسىرۋ؛ قوعامدىق تۇتىنۋ بۇيىمدارىنىڭ بولشەك ساتىلۋ جالپى سوماسىن ٪14(مۇنىڭ ىشىندە وبلىسقا توتە قاراستى ورىنداردىكىن ٪15، تارباعاتاي ايماعىنىكىن ٪13.5، التاي ايماعىنىكىن ٪16)ارتتىرۋ؛ تۇرعىنداردىڭ تۇتىنۋ باعاسى جالپى دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىن ٪4، قالا-قالاشىقتارداعى تىزىمدەلگەن جۇمىسسىزدىق مولشەرىن ٪4، جان سانىنىڭ تابيعي ارتۋ مولشەرىن 11پايىز كولەمىندە تىزگىندەۋ؛ ەنەرگيانى ۇنەمدەۋ، ىعىستىرۋدى ازايتۋدا جىلدىق نىسانالىق مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرىپ، قوعامدىق جالپى جاعدايدى ۇزدىكسىز ورنىقتىرىپ، سان - سالالى ىستەردى جاپپاي ىلگەرىلەتۋ.

جوعارىداعى نىسانالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن، ءبىز ورتالىقتىڭ شينجياڭ قىزمەتى جونىندەگى جاڭا ورنالاستىرۋلارىن، جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىن قۇرۋ جانە رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ تاريحي ورايىن مىقتى يگەرىپ، «باياندى تىنىشتىقتى توڭىرەكتەپ، دامۋدى يگەرۋ»سىندى ءىرى جەتەكشى يدەياعا جانە «ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەۋ، رەفورما جاساپ، جاڭالىق جاراتۋ»سىندى نەگىزگى قىزمەت جەلىسىنە تاباندى بولىپ، «تاۋقىمەت تانىمىن، العا ىلگەرىلەۋ تانىمىن، وراي تانىمىن، جاۋاپكەرلىك تانىمىن»بەرىك ورناتىپ،يدەيانى بىرلىككە كەلتىرۋ بارىسىندا ورتاق تانىم قالىپتاستىرىپ، يدەيانى ازات ەتۋ بارىسىندا جاڭالىق جاراتىپ، وبلىس، ايماق، اۋداندار «قيىنشىلىققا مويىماي العا  ۇمتىلۋ»؛ بيڭتۋاننىڭ وبلىسىمىزدا تۇراتىن ديۆيزيالار مەن پولىكتەرى «جۇكتى جۇمىلا كوتەرىپ»توعىسپالى دامۋ؛ شينجياڭعا كومەك بەرۋدە «ءوزارا جەبەپ»ونىمدىلىكتى ارتتىرۋ؛ كاسىپورىندار «العا ۇمتىلىپ»كوپتەپ ۇلەس قوسۋ مەن وبلىسىمىز بويىنشا ءبىر نيەت، ءبىر تىلەكتە بولا وتىرىپ، جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ، قارىشتاپ دامۋدى جەبەۋ، توپ جارا وزۋ تاماشا جاعدايىن قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك.رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋگە تاباندى بولىپ، رەفورمانى ەكونوميكالىق قوعامدىق دامۋدىڭ جالپى بارىسىنا ءسىڭىرىپ، رەفورما ءتۇزىلىس مەحانيزمىنە تۇساۋ بولاتىن كەدەرگىلەر مەن كوزقاراستاردى جويىپ، ەڭبەك، ءبىلىم، تەحنيكا، باسقارۋ، كاپيتال سياقتى بارلىق ومىرشەڭدىك كۇشتەردىڭ باسەكەمەن تەڭ العا ىلگەرىلەۋىنە، قوعامدىق بايلىق جاراتاتىن بارلىق قاينار كوزدەرىنىڭ تولىق اشىلۋىنا، ۇلتتار ىنتىماعى مەن قوعامنىڭ ورنىقتىلىعىنا ءتيىمدى فاكتورلاردىڭ جەتىلۋىنە مۇمكىندىك جاساۋىمىز كەرەك.دامۋدى ماڭداي الدى مىندەت ەتۋگە تاباندى بولىپ، دامۋدىڭ حالىقتى اۋقاتتاندىرۋمەن، ورتانى قورعاۋمەن، ورنىقتىلىقپەن بولعان قاتىناسىن دۇرىس ءبىرجايلى ەتىپ، حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋعا، ەكولوگيالىق ورتاعا، ىنتىماقتىلىق پەن ورنىقتىلىققا باسا ءمان بەرىپ، اۆتونوميالى وبلىسىمىزدىڭ سايكەستى، باياندى دامۋىن كۇش سالا ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك.قوعامنىڭ ورنىقتىلىعىن قورعاۋعا تاباندى بولىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋ تانىمىن كۇشەيتىپ، ءىستىڭ كەرى جاعىن دا، زاردابىن دا ويلاۋعا شەبەر بولىپ، ۇستىنەن وڭاۋ مەن تۇبىرىنەن وڭاۋدى ۇشتاستىرىپ، جان  -جاقتى شارا قولدانىپ، باياندى تىنىشتىقتىڭ نەگىزىن بەكەمدەۋىمىز كەرەك.ۇكىمەت فۋنكتسياسىندا بۇرىلىس جاساۋعا تاباندى بولىپ، ستيل قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، تاماشا دامۋ ورتاسىن جاراتىپ،  «ءۇشتى ىستەۋ، ەكىگە قۇلشىنۋدان» جازباي، ورتالىقتىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ، اۆتونوميالى وبلىستىڭ ءتۇرلى ورنالاستىرۋلارىن تياناقتاندىرۋعا، حالىق بۇقاراسىنىڭ ۇكىمەت قىزمەتىنە رازى بولۋىنا كەپىلدىك ەتۋىمىز كەرەك.

ءبىز «ەكولوگيانى نەگىز، ورنىقتىلىقتى العى شارت، كاسىپتى ۇيتقى، دارىندىلاردى تىرەك، حالىققا تيىمدىلىك جاساۋدى ماقسات، ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋدى ءادىس، رەفورما جاساۋدى قوزعاۋشى كۇش ەتۋگە» تاباندى بولىپ، تومەندەگى قىزمەتتەردى تىڭعىلىقتى ىستەۋىمىز كەرەك.

1.جاڭاشا ونەركاسىپتەندىرۋ اياق الىسىن جەدەلدەتۋ.جاڭاشا ونەركاسپىتەندىرۋدى ءبىرىنشى قوزعاۋشى كۇش ەتۋدەن جازباي، بازاردى باعدار ەتىپ، ابزالدىلىقتى باستى ورىنعا قويۋعا تاباندى بولىپ، كاسىپ قۇرىلىمىن كۇش سالا ساپالىلاندىرىپ، ونەركاسىپتىڭ ەكونوميكالىق قۋاتىن تەز قارقىنمەن جوعارىلاتۋ كەرەك.

وسى زامانعى كاسىپ جۇيەسىن كۇش سالا قۇرۋ.بايلىق ابزالدىلىعىن ەكونوميكالىق ابزالدىلىققا اينالدىرۋدان تولىق پايدالانىپ، ابزال كاسىپتەردى كەڭەيتىپ، جاڭا كاسىپتەردى جەتىلدىرىپ، ءداستۇرلى كاسىپتەردىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋ.جۇڭگو ەلەكتر قارجىلاندىرۋ سەرىكتىگى-شينۋىن توبىنىڭ، سۋشين ەنەرگيا توبىنىڭ كومىردەن گاز ايىرۋ سياقتى وسى زامانعى كومىر-حيميا ونەركاسىپ نىسانى قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، سوڭعى ونىمدەردى جىنتىكتەي مانەرلەيتىن حيميا ونەركاسىپ جەلىسىن ۇزارتىپ، كومىر-حيميا ونەركاسىبىن بارىنشا زورايتۋ.ەلەكتردى سىرتقا جەتكىزۋ ارنالارى مەن «ەكى ءتۇرلى بايلىقتان»تولىق پايدالانىپ، كومىر-ەلەكتر-قورىتۋ كاسىبىن جوعارى دەڭگەيدە دامىتۋ. مۇناي مانەرلەۋ كاسىبىن دامىتۋدى جەدەلدەتىپ، جىنتىكتەي مانەرلەۋ، كاۋچۇك مانەرلەۋ، حيميا ونەركاسىپ جاڭا ماتەريالدارى سياقتى كاسىپتەردى بەلسەنە دامىتۋ؛ گەولوگيالىق بارلاۋ قىزمەتىن كۇشەيتىپ، بولات - تەمىر، التىن، مىس سياقتى مەتال قورىتۋ، مانەرلەۋ كاسىبىنىڭ اقاۋسىز دامۋىن جەبەۋ؛ شيكىزات ءدارى ماتەريالدارى، بىرىككش انالىق گورمون، اشىتقى سياقتى ونىمدەردىڭ باسەكەلىك قۋاتىن جوعارىلاتىپ، بيولوگيالىق ءدارى جاساۋ، تىڭايتقىش، جەم-ءشوپ سياقتى كاسىپتەردى كۇشەيتۋ؛ قۇرىلىس ماتەريالدارى كاسىبىنىڭ جوعارى ونىمدىلىككە، شوعىرلىلىققا، ورتانى قورعاۋ جاعىنا قاراي دامۋىن ىلگەرىلەتۋ؛ قورعاس ەكونوميكالىق اشۋ رايونىنىڭ توقىماشىلىق كيىم-كەشەك كاسىبى بازا قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، كاسىپتەردى باسقاعا ويىستىرۋ ارقىلى كاسىپ كولەمىن جەدەل قالىپتاستىرۋ؛ جاسىل ءتۇستى ورگانيكالىق ازىقتىقتاردى مانەرلەۋ بازاسىن قۇرۋدى توڭىرەكتەپ، ەت، ماي، ءسۇت، جەمىس-جيدەك، كوكونىس سياقتى اۋىل شارۋاشىلىق قوسىمشا ونىمدەرىن مانەرلەۋ كاسىبىن دامىتۋ ورەسىن جوعارىلاتۋ؛ ماشينا جابدىقتارىن جاساۋ كاسىبىن جەدەل دامىتىپ، ەلەكتروندى ينفورماتسيا كاسىبىن مۇقيات جوسپارلاپ، ءداستۇرلى كاسىپتەرگە تەحنيكالىق وزگەرىس ەنگىزۋ مەن كاسىپتەردى بىرىكتىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، قالدىق ونىمدەردى وندىرەتىن كاسىپتەردىڭ كولەمىن قاتاڭ تىزگىندەۋ كەرەك.

ونەركاسىپ باقشا رايونى مەن ساۋداگەر تاڭداپ قارجى ەنگىزۋ ورەسىن جوعارىلاتۋ.ونەركاسىپ باقشا رايوندارىنىڭ كاسىپتەردى ورنالاستىرۋ مەن قۋاتىن تۇرگە ايىرۋدى ساپالىلاندىرىپ، قازىرگى باقشا رايوندارىن قۇدىرەتتەندىرىپ، جاڭا باقشا رايوندارىن بايىپتىلىقپەن قۇرۋ؛ ونەركاسىپ نىساندارىنىڭ باقشا رايوندارىنا ىرگە تەبۋ ءتۇزىمى مەن قارجى قوسۋدىڭ ەڭ تومەنگى ولشەمى ءتۇزىمىن قاتاڭ اتقارىپ، باقشا رايونىنداعى جەردەن شوعىرلى پايدالانۋ سالىستىرماسىن جوعارىلاتۋ؛ كوكتوعاي ونەركاسىپ باقشا رايونىن، قوبىقسارى ونەركاسىپ باقشا رايونىن مەملەكەت دارەجەلى ونەركاسىپ باقشا رايونى ەتىپ قۇرۋعا؛ نىلقى ەنەرگيا-حيميا ونەركاسىپ باقشا رايونىن، توعىزتاراۋ ونەركاسىپ باقشا رايونىن، تولى ونەركاسىپ باقشا رايونىن، قابا اۋدانىنىڭ اينالمالى ەكونوميكالىق ونەركاسىپ باقشا رايونىن اۆتونوميالى رايون دارەجەلى باقشا رايونى ەتىپ قۇرۋعا؛ كۇيتۇنمايتاۋ ەكونوميكالىق تەحنيكالىق اشۋ رايونىن شينجياڭ بويىنشا مەملەكەت دارەجەلى اشۋ رايوندارىنىڭ الدىڭعى بەسەۋىنىڭ قاتارىنا ەنگىزۋگە قول جەتكىزۋ كەرەك.«ورتانى قورعاۋدى، كۇش-قۋاتتى، ونىمدىلىكتى، جوعارى، جاڭا تەحنيكالىق كاسىپتەردى ماڭداي الدى ورىنعا قويۋ»پرينسيبى بويىنشا، قارجىسى مول، كاسىپ جەلىسى ۇزىن، ونىمدىلىگى جاقسى، لاستانۋى از، عىلىم-تەحنيكالىق قامتىلىمى جوعارى، كاسىپتەنۋدى كوبىرەك جەبەيتىن نىسانداردى ءتۇيىندى تۇردە ەنگىزىپ، ابزال كاسىپتەردى كەڭەيتىپ، ەكونوميكالىق تۇلعالاردى قۇدىرەتتەندىرۋ كەرەك.

«كۇن، اي، جۇلدىز، مەرۋەت دارەجەلى»كاسىپورىن شوعىرىن قالىپتاستىرۋ.مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىن مەن كاپيتالدى باسقارۋ ءتۇزىلىس رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاپيتالدىڭ بولاشاعى بار ستراتەگيالىق كاسىپتەردى، الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ جانە ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ سياقتى كاسىپتەردى جەبەۋ رولىن كۇشەيتۋ. جالپىلىق مەنشىككە جاتپايتىن شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىنا دەم بەرىپ، قولداپ-قۋاتتاپ جانە جەتەكشىلىك ەتىپ، بازارعا كىرۋ وتكەلىن كەڭەيتىپ، ارالاسپا مەنشىكتەگى شارۋاشىلىقتى بەلسەنە دامىتۋ؛ تەحنيكاسى وزىق، نەگىزگى كاسىبى كورنەكتى، ۇيتقىلىق، باسەكەلىك قۋاتى كۇشتى كاسىپورىندار توبىن بەلسەنە جەتىلدىرۋ؛ ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردىڭ دامۋىن جەبەيتىن ساياساتتىق شارالاردى جاپپاي تياناقتاندىرىپ، حالىقتى اۋقاتتاندىراتىن كاسىپتەر مەن حالىق تۇرمىسىنا قاتىستى ونەركاسىپتى كۇش سالا دامىتۋ؛ جەكەشە ونەركاسىپشىلەردى جەكە باسقارۋىنداعى كاسىپورىنعا، شاعىن كاسىپورىندى كولەمدى كاسىپورىنعا، كولەمدەنگەن كاسىپورىندى جارنا تۇزىمىندەگى كاسىپورىنعا، جارنا تۇزىمىندەگى كاسىپورىندى جارناسى بازارعا سالىنعان كاسىپورىنعا اينالدىرۋدى بارىنشا قولداپ، ءىرى كاسىپورىندار مەن شاعىن كاسىپورىندارعا تەڭ ءمان بەرۋ، ابزالدىلىقتارىن ءوزارا تولىقتاۋ سىندى كاسىپورىننىڭ دامۋ جۇلگەسىن قالىپتاستىرۋ كەرەك.

2. ەگىن، مال شارۋاشىلىعىن وسىزامانداندىرۋدى كۇش سالا ىلگەرىلەتۋ.«ەكولوگيانى ماڭداي الدى ورىنعا قويۋ، ولشەمگە تاباندى بولۋ، جوعارى ونىمدىلىكتى نەگىز ەتۋ، باي ءارى كورىكتى بولۋدى ماقسات ەتۋ»كوزقاراسىنا ساي، «استىققا كەپىلدىك ەتۋ، مال شارۋاشىلىعىن كۇشەيتۋ، جەمىس-جيدەكتى ساپالىلاندىرۋ، ەرەكشەلىكتى كورنەكتىلەندىرۋ» جانە «بازا قۇرۋ، قۋاتتى جوعارىلاتۋ، بازاردى جانداندىرۋ، ەڭبەككۇشتى يگەرۋ»جالپى وي جەلىسى بويىنشا، ەگىن، مال شارۋاشىلىعىنىڭ ونىمدىلىگىن، ەگىنشى، مالشىلاردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋ، ەگىن، مال شارۋاشىلىق رايونىنىڭ دامۋىن جەبەۋ كەرەك.

  ەگىنشىلىك ونىمدىلىگىن كۇش سالا جوعارىلاتۋ.استىق حاۋىپسىزدىگى قىزمەتىنە ايرىقشا ءمان بەرىپ، ەگىستىك جەر شەگىن قاتاڭ ساقتاپ،استىققا قوسىمشا قاراجات بەرۋ ساياساتىن جانە جوعارى ءتۇسىمدى ونىمدەردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ شارالارىن مۇقيات تياناقتاندىرىپ، استىقتىڭ ءونىمىن جوعارىلاتۋعا كەپىلدىك ەتۋ؛ جەر جاعدايىنا قاراي قۇرىلعىلى اۋىل شارۋاشىلىعىن، ەرەكشە جەمىس-ورمان كاسىبىن ورنىقتى دامىتىپ،جۇپار ءشوپ، گۇل، ماقسارى، ازىقتىق ساڭىراۋقۇلاق، شىرعاناق، ۇرىقتى قاربىز، جۇڭگوشا ءدارى ماتەريالدارى سياقتى ەرەكشە ەگىنشىلىك كاسىبىن كۇش سالا دامىتىپ، ەگىنشىلىك ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ كەرەك.

وسى زامانعى مال شارۋاشىلىعىن جەدەل دامىتۋ.جايلىم مال شارۋاشىلىعىن وزگەرتىپ جانە ونىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتىپ، ەگىنشىلىك رايوندارىنداعى مال شارۋاشىلىعىن كۇش سالا دامىتۋ؛ سويىس سيىر، قوي شارۋاشىلىعىن كۇشەيتىپ، جىلقى شارۋاشىلىعىن جەدەل دامىتىپ، سۇتشىلىك كاسىبى مەن بال كاسىبىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتىپ، شوشقا، ءۇي قۇستارى، سۋ ونىمدەرى باعىمشىلىعىن بەلسەنە دامىتىپ، شينجياڭ قوڭىر سيىرى، ىلە جىلقىسى، ىلە قازاق قويى، تارباعاتاي باسباي قويى، التاي تەگەنە قۇيرىقتى قويى سياقتى جەرگىلىكتى مال تۇقىمدارىن اسىلداندىرۋ قىزمەتىن اناعۇرلىم مىقتى يگەرۋ؛ ىندەتتەن ساقتانۋ جۇيەسى قۇرىلىسىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتىپ، حايۋاناتتاردا بولاتىن ءىرى ىندەتتەردەن ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋ قىزمەتىنىڭ جاۋاپكەرلىگى مەن شارالارىن مۇقيات تياناقتاندىرىپ، مال شارۋاشىلىعىنىڭ اقاۋسىز دامۋىن جەبەۋ؛ مال شارۋاشىلىق ءونىم قۇنىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى سالىستىرماسىن ٪50 تەن اسىرۋعا كۇش سالۋ كەرەك.

اۋىل شارۋاشىلىعىن كاسىپ سالالاندىرۋ اياق الىسىن جەدەلدەتۋ.وتباسى ەگىنشىلىك الاڭدارى مەن مال فەرمالارىن، ءىرى كاسىپتىك وتباسىلارىن، شارۋالار سەلبەستىك كووپەراتيۆىن كۇش سالا دامىتىپ، باستاماشى كاسىپورىنداردى جەتىلدىرىپ، قولداپ جانە ەنگىزىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ كاسىپ سالالانىپ شوعىرلى دامۋىن جەبەۋ؛ اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ساتۋ ارناسى مەن زات اينالىمى قۇرىلعىلارىن كەمەلدەندىرىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىندا ءىرى اينالىم، ءىرى بازار جۇلگەسىن جەدەل قالىپتاستىرۋ. ايگىلى ماركا ستراتەگياسىن اتقارىپ، جاسىل ءتۇستى، ورگانيكالى اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋ بازاسى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، ءوندىرىستى تۋ باستان وڭاۋ جانە ءوندىرۋ مەن ساتۋ بارىسىن باقىلاپ-باسقارۋدى كۇشەيتىپ، جاسىل ءتۇستى، ورگانيكالى، حاۋىپسىز «ايگىلى ماركالاردى»جاراتىپ، اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن ولشەمدەندىرۋىن، شارۋاشىلىعىنىڭ كولەمدەنۋىن، كاسىپ سالالانىپ دامۋىن جەدەلدەتۋ كەرەك.

اۋىل-قىستاقتىڭ نەگىزگى شارۋاشىلىق باسقارۋ ءتۇزىمىن كەمەلدەندىرۋ.كوللەكتيۆ مەنشىك ۇقىعىن تياناقتاندىرىپ، شارۋالاردىڭ جەردى كوتەرمەگە بەرۋ ۇقىعىن ورنىقتىرىپ، جەر باسقارۋ ۇقىعىن جانداندىرۋ؛ ديقانداردىڭ وتباسىلىق شارۋاشىلىعىن نەگىز، سەلبەستىك جاساۋ مەن بىرلەسۋدى دانەكەر، قوعامدىق قىزمەت وتەۋدى تىرەك ەتكەن وسى زامانعى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ سترولىق باسقارۋ جۇيەسىن جەدەل قۇرۋ؛ عىلىم-تەحنيكانىڭ ەگىن، مال شارۋاشىلىعىنداعى تىرەكتىلىك رولىن ساۋلەلەندىرىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىن ساياساتتىق جاقتان قامسىزداندىرۋ جۇيەسى قۇرىلىسىن كۇشەيتۋ كەرەك.

ەگىنشى، مالشىلاردىڭ كىرىسىن ءتۇرلى جولدارمەن ارتتىرۋ.اۋىل شارۋاشىلىعىن كۇشەيتۋ، شارۋالارعا تيىمدىلىك جاساۋ جانە اۋقاتتاندىرۋ ساياساتتارىن قاتاڭ اتقارىپ، ساياساتتىق جاقتان كىرىستى ارتتىرۋدى قامتاماسىزداندىرۋ؛ اۋىل-قىستاق جەرىن كوتەرمەگە بەرۋ شارۋاشىلىق ۇقىعىن تۇراقتاندىرۋ مەن تىزىمدەۋدى تياناقتاندىرىپ، مال-مۇلىك سيپاتىندىق كىرىستى شىنايى ارتتىرۋ؛ اۋلا شارۋاشىلىعى مەن اۋىل-قىستاقتارداعى 2-، 3-كاسىپتەردى كۇش سالا دامىتىپ، تيجارات سيپاتىندىق كىرىستى كۇش سالا جوعارىلاتۋ؛ اۋىل - قىستاقتارداعى ەڭبەككۇشتەردى تەحنيكالىق ونەرگە باۋلۋدى ىشكەرىلەي ورىستەتىپ،اۋىل-قىستاقتارداعى 600مىڭ ارتىق ەڭبەككۇشتى سىرتقا شىعارىپ، كىرىستى 4ميلليارد 210 ميلليون يۋانعا جەتكىزۋ؛ ەگىنشى، مالشىلاردىڭ ءوندىرىس تۇرمىس شارت-جاعدايى مەن ەگىن، مال شارۋاشىلىق رايوندارىنىڭ بەت-بەينەسىن كۇش سالا جاقسارتىپ، الاڭسىز تىرشىلىك ەتەتىن كورىكتى مەكەن قۇرۋ كەرەك.

3.جاڭاشا قالا-قالاشىقتاندىرۋدى بەلسەنە ىلگەرىلەتۋ.جوبانى جەتەكشى ەتۋدەن جازباي، كاسىپ سالاسىن تىرەك، ادامدى ارقاۋ ەتىپ، شوعىرلى، پاراساتتى، جاسىل ءتۇستى، تومەن كومىرتەكتى، جاڭاشا قالا - قالاشىقتاندىرۋ جولىمەن ءجۇرۋ كەرەك.

ءبىر تۇتاس جوبا جاساۋدا تاباندى بولۋ.«ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ قالا-اۋىل جوباسىن اتقارۋ ەرەجەسىن»قاتاڭ اتقارىپ، جوبانىڭ بەدەلىنە، قاتاڭدىعىنا جانە باياندىلىعىنا كەپىلدىك ەتۋ؛ مەڭگەرمەلى ناقتى جوبالار مەن تاريحي مادەنيەتتى ايگىلى قالا، قالاشىق، قىستاقتاردى قورعاۋ جوباسىن عىلمي تۇردە جاساپ، قالا، اۋىل جوباسىن جالپىلاستىرۋدى جۇزەگە اسىرۋ كەرەك.

عىلمي دا ۇيلەسىمدى قالا-قالاشىق جۇيەسىن قۇرۋ.قۇلجا، شاۋەشەك، التاي سياقتى ورتالىق قالالار قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، قۇلجا-قورعاس، كۇيتۇن-شيحۋ ەكونوميكالىق شەڭبەرى سياقتى وڭىرلەردىڭ توعىسپالى دامۋىن ىلگەرىلەتىپ، قورعاس وتكەلىن جانە كۇنەس، ساۋان اۋدانىن قالا ەتىپ قۇرۋ اياق الىسىن جەبەپ، بيڭتۋاننىڭ وبلىسىمىزدا تۇراتىن ديۆيزيالارىنىڭ قالا قۇرۋ قىزمەتىن قولداۋ؛اۋىلدى قالاشىق ەتىپ قۇرۋ، الاڭداردى اۋىلعا (قالاشىققا)بىرلەستىرۋدى ءتارتىپتى جۇرگىزىپ، ورتالىق قالاشىقتاردىڭ دامۋىن جەدەلدەتۋ؛ قالا مەن اۋىلداردىڭ نەگىزگى الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋىنىڭ ءبىر كەلكى بولۋىن جۇزەگە اسىرىپ، باي دا كورىكتى اۋىل - قىستاق قۇرۋدى ىشكەرىلەي ورىستەتىپ، ۇلگى كورسەتەتىن جاڭا اۋىل، قالاشىق، قىستاق قۇرىپ، قالا مەن اۋىلداردىڭ ءبىر تۇلعالانىپ دامۋىن جەبەۋ؛ ناپوس تۇزىمىنە رەفورما جاساۋ ساياساتىن تياناقتاندىرىپ، اۋىل-قىستاقتان قالا-قالاشىقتارعا ويىسقان جان سانىن قالا تۇرعىنى ەتىپ وزگەرتۋدى ءتارتىپتى ىلگەرىلەتىپ، ديقان جۇمىسكەرلەردى قالا-قالاشىقتارداعى جۇمىسشى-قىزمەتكەرلەرمەن ۇقىق-مۇددەدەن تەڭ يگىلىكتەندىرىپ، كاسىپتەنۋدى تىرەك ەتىپ، نەگىزگى الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋدى قامتاماسىزداندىرۋ كەرەك.

قالا-قالاشىق قۇرىلىسىن باسقارۋ ورەسىن جوعارىلاتۋ.قونىستانۋعا، كاسىپتەنۋگە جايلى بولۋدى، الاڭسىز تىرشىلىك ەتۋدى تابان تىرەر تياناق ەتىپ، قالا-قالاشىق الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ قۇرىلعىلارىن كەمەلدەندىرىپ، جان-جاقتى قىزمەت وتەۋ قۋاتىن جوعارىلاتۋ؛ قالا-قالاشىق قۇرىلىسىن ءتۇرلى باياندى قارجىمەن قامتاماسىزداندىرۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، قوعامدىق كاپيتالدىڭ قالا-قالاشىق الەۋمەتتىك نەگىزدىك قۇرىلعىلارىنا قارجى قوسۋ اينالىمىنا اتسالىسۋىن قولداپ، قالا-قالاشىقتىڭ نەگىزدىك قۇرىلعى قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ؛ ساياحات قالاسى مەن ەكولوگيالىق قالا قۇرۋ قىزمەتىن ىشكەرىلەي ورىستەتۋ؛ قالا ورتاسىن جان-جاقتى وڭاۋدى كۇشەيتىپ، قالانىڭ كورىكتى، جاسىل، جارىق، تازا بولۋ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتۋ؛ تاريحي مادەنيەتتى ويداعىداي قورعاپ جانە وعان مۇراگەرلىك ەتىپ، تاريحي مادەنيەتتى جالعاستىرىپ، تاريحتى ەسكە سالاتىن، وڭىرلىك ەرەكشەلىكتى، ۇلتتىق سالت - سانانى، الۋان ءتۇرلى مادەنيەتتى ايگىلەيتىن ايگىلى قالا - قالاشىقتاردى كۇش سالا قۇرۋ كەرەك.

4.نەگىزدىك قۇرىلعىلاردىڭ وسىزاماندانۋىن پارمەندى ىلگەرىلەتۋ.ۇيلەسىمدى دە وزىق بولۋ پرينسيبى بويىنشا، ءتۇيىندى سالالاردى كورنەكتىلەندىرىپ، نەگىزدىك قۇرىلعى نىساندارىن مەملەكەتتىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ جوباسىنا ەنگىزىپ، كۇن ىلگەرى جۇمىس باستاۋعا قول جەتكىزۋ كەرەك.

وسى زامانعى جالپىلىق قاتىناس جۇيەسى قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ.ءدوڭمازاردان ناراتقا دەيىنگى جوعارى قارقىندى تاس جول، حانتەڭنەن تەكەسكە دەيىنگى 1- دارەجەلى تاس جول، التايدان بەيتۇنگە، قارامايلىدان شاۋەشەككە دەيىنگى تەمىر جول سياقتى ءتۇيىندى نىسانداردا وسى جىل ىشىندە قۇرىلىس باستاۋ؛ مەملەكەت تاس جولى 219-لەنياسىنىڭ چاپچالدان موڭعۇلكۇرەگە دەيىنگى تاس جول قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ، 1870 كيلومەتر اۋىل-قىستاق تاس جولىن جاڭادان سالۋ؛ قۇلجادان بالعىنتايعا دەيىنگى تەمىر جولىن، التاي - كوكتوعاي - شىعىس جۇڭعار تەمىر جولىن، التاي-بۋىرشىن-جەمەنەي وتكەلى تەمىر جولىن مەملەكەتتىڭ تەمىر جول تورابى جوباسىنا ەنگىزۋگە قول جەتكىزۋ؛ التاي اۋەجايىن كەڭەيتىپ سالۋ مەن موڭعۇلكۇرە اۋەجايىنىڭ ءتۇرلى قىزمەتتەرىن جەدەلدەتىپ، ىلەنى حالىقارالىق اۋەجاي ورتالىعى ەتىپ قۇرۋ كەرەك.

سۋ يگىلىگى نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ.شوباتى سۋ يگىلىگى تورابى، سارتوعاي سۋ قويماسى نىسانىنىڭ بەكتىلۋىنە قول جەتكىزۋ؛ ابدىرا، جىرعىلتى سۋ قويماسى قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ؛ قاس وزەنى تومەنگى اعارىنداعى سۋارمالى رايون ينجەنەرياسىن ورىنداۋ؛ ءدام وزەنىنەن سۋ باستاۋ تورابى ينجەنەرياسىن پايدالانۋعا بەرۋگە كەپىلدىك ەتۋ؛ ەگىنجاي سۋ يگىلىگى، اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جوعارى ءونىمدى سۋ ۇنەمدەۋ، اۋىل-قىستاق اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگى، تاسقىننان ساقتانۋ، حاۋىپتى سۋ قويمالارىن بەكەمدەۋ، سۋ، توپىراقتى ساقتاۋ سياقتى ينجەنەريا قۇرىلىسىن ۇزدىكسىز مىقتى يگەرۋ كەرەك.

ەنەرگيا نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ.ىلە-كۇشار 750كيلوۆاتتىق ەلەكتر جەتكىزۋ، كەرنەۋ اۋىستىرۋ ينجەنەرياسىندا جۇمىس باستاپ، سولتۇستىك جۇڭعار 750 كيلوۆاتتىق ەلەكتر جەتكىزۋ، كەرنەۋ اۋىستىرۋ ينجەنەرياسىن ىسكە قوسۋعا قول جەتكىزۋ؛ قالا-قالاشىقتاردى ەلەكترمەن قامداۋ قۇرىلىمدارىن ساپالىلاندىرىپ، اۋىل-قىستاق ەلەكتر تورابى دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى جەدەلدەتىپ، قىستاقتار مەن وتباستارىندا ەلەكتر بولماۋ ماسەلەسىن تەز ارادا شەشۋ؛ سۋ ەلەكتردى ورنىقتى دامىتىپ، وت ەلەكتردى ۇيلەسىمدى ورنالاستىرىپ، جەل ەلەكتر مەن كۇن ەنەرگياسىنان پايدالانىپ ەلەكتر تاراتۋ سياقتى تازا ەنەرگيانى كۇش سالا ىلگەرىلەتىپ، مايتاس جەل ەلەكتر 3-مەرزىمدىك ينجەنەرياسى مەن اۆتونوميالى رايوننىڭ جوسپارىنا ەنگىزىلگەن وت ەلەكتر نىسانى قۇرىلىسىن ءتۇيىندى تۇردە جەدەلدەتۋ؛ توراپتان تىكە ساتىپ الۋ ساياساتىنا جالعاستى قول جەتكىزىپ، تومەن باعالى ەلەكتر رايونىن قۇرۋ كەرەك.

5.ەسىكتى سىرتقا ايقارا اشۋ جاعدايىن جەدەل قالىپتاستىرۋ.جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىن قۇرۋدىڭ ماڭىزدى ورايىن مىقتى يگەرىپ، ەل ىشىندەگى اۆتونوميالى وبلىستاعى وتكەلدەردەن ورتا ازيا، رەسەي، ەۆروپاعا باراتىن حالىقارالىق جولاۋشىلار مەن زاتتى بىرلەستىرىپ تاسىمالداۋدى جەدەلدەتىپ، وڭىرلەردىڭ ءوزارا بايلانىسۋىن جۇزەگە اسىرىپ، ەنەرگيا، ساۋدا، فينانس ىستەرىندەگى سەلبەستىك جانە الۋان ءتۇرلى فورماداعى گۋمانيتارلىق اۋىس-كۇيىس جاساۋدى ىلگەرىلەتىپ، ەسىكتى سىرتقا ايقارا اشۋعا كۇش سالۋ كەرەك.

قورعاس ەكونوميكالىق اشۋ رايونى قۇرىلىسىن جاپپاي جەدەلدەتۋ.جالپى تۇلعالىق جوبانى قاتاڭ تياناقتاندىرىپ، «ءبىر رايون، ءتورت باقشانىڭ»نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، كاسىپتەردى جوعارى دەڭگەيدە باسقاعا ويىستىرۋ ارقىلى ەڭبەك شوعىرلانعان كاسىپتەر مەن سىرتقا باعىتتالعان كاسىپ شوعىرىن جەدەل قالىپتاستىرۋ؛ جۇڭگو-قازاقستان قورعاس حالىقارالىق شەكارالىق سەلبەستىك ورتالىعىنىڭ دامۋىن جەدەلدەتىپ، جالپىلىق قورعامالى باجى رايونىنىڭ جابىق تيجارات جۇرگىزۋىن كورنەكتى مىقتى يگەرىپ، قورعاس ەركىن ساۋدا رايونىن قۇرۋعا بەلسەنە قول جەتكىزۋ كەرەك.

وتكەلدەردىڭ ورتاسىن اناعۇرلىم جاقسارتۋ.قورعاس وتكەلىندە ۆيزا اشۋدىڭ ءتۇرلى قىزمەتتەرىن جوعارى ونىمدىلىكپەن ىلگەرىلەتۋ؛ دۋلات وتكەلىن 3-ەلگە اشۋعا قول جەتكىزۋ؛ باقتى وتكەلىندە اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ «ىركىلىسسىز ارنالارىن»اشۋ؛ قازاقستان ازاماتتارىنا قاراتىلعان «3كۇندىك ۆيزاسىز»شەكارا تۇرعىندارى ساۋدا بازارىنىڭ ورنىقتى اينالىمىن قامتاماسىزداندىرۋ؛ جەكپۋلين وتكەلىنىڭ الدىڭعى مەرزىمدىك قىزمەتتەرىن جەدەلدەتۋ؛ جەمەنەي، تايكەشكەن شەكارالىق سەلبەستىك رايونى قۇرىلىسىن ويداعىداي ىستەۋ؛ قۇلجا حالىقارالىق اۋەجايى وتكەلىنىڭ كۇن ىلگەرى اشىلۋىنا كۇش سالۋ؛ «قازاقستان جارمەنكەسى» مەن «جۇڭگو - قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرى جارمەنكەسىن» ۇزدىكسىز سەلبەسىپ وتكىزىپ، كاسىپورىنداردىڭ «سىرتقا شىعۋىنا» جەتەكشىلىك ەتۋ جانە  قولداۋ كەرەك.

6.وسى زامانعى قىزمەت وتەۋ كاسىبىنىڭ دامۋىن جەدەلدەتۋ. وندىرىستىك قىزمەت وتەۋ كاسىبى مەن تۇرمىستىق قىزمەت وتەۋ كاسىبىنە تەڭ ءمان بەرۋگە تاباندى بولىپ، ءداستۇرلى قىزمەت وتەۋ كاسىبىن بەكەمدەۋ جوعارىلاتۋ، وسى زامانعى قىزمەت وتەۋ كاسىبىن جەتىلدىرۋ جانە دامىتۋ، قىزمەت وتەۋ كاسىبىنىڭ سالىستىرماسى مەن ورەسىن جوعارىلاتۋ كەرەك.

ساياحات كاسىبىن زورايتۋ جانە نىعايتۋ.ايگىلى ماركا ارقىلى جەبەۋ ستراتەگياسىن اتقارىپ، قاناس، نارات، كوكتوعاي سياقتى 5Aدارەجەلى كورىنىس رايوندارىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋ؛ قاراجون 5A دارەجەلى تابيعي ەكولوگيالىق كورىنىس رايونىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋ؛ التاي تاۋىنداعى مىڭ كيلومەترلىك ساياحات كاريدورى قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، ساياحات نەگىزگى لەنياسى مەن ساياحات ءىرى ايلانبا لەنياسىن، كورىنىس رايوندارىنىڭ نەگىزدىك قۇرىلعىلارى مەن قىزمەت وتەۋ قۋاتى قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، حالىقارالىق ساياحات ورنىنا اينالدىرۋعا كۇش سالۋ؛ ساياحات ارقىلى حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ ستراتەگياسىنا تاباندى بولىپ، ەگىنشى، مالشىلار ساياجايى سياقتى ءتۇرلى فورماداعى اۋىل شارۋاشىلىعىن ەكسكۋرسيالاۋ ساياحاتى مەن ەگىن، مال شارۋاشىلىق رايوندارىنداعى ەكولوگيالىق ساياحاتتى دامىتۋ؛ ساياحات ەستەلىك بۇيىمدارىن، تۋىندامالى كاسىپتەردى اشۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، ايگىلى ماركا جالپىلاستىرۋدى كۇشەيتىپ، ۇلتتىق ەرەكشەلىككە يە ونىمدەردى ساتاتىن جارمەنكە رايونى قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ؛ ساياحات مەرەكەسىن قۇتتىقتاۋ قيمىلدارىن ويداعىداي وتكىزىپ، ساياحاتتى ۇگىتتەۋ تەبىنىن ارتتىرۋ؛ جۇڭگو ازاماتتارىنىڭ ۆيزاسىز ورتا ازيا ەلدەرىنە بارىپ، كوپ كۇندىك ساياحاتتاۋ نىسانىنا قول جەتكىزۋ؛ ساياحات بازارلارىن باقىلاپ باسقارۋدى كۇشەيتىپ، ساياحات كاسىبىنىڭ دامۋ ورتاسىن ساپالىلاندىرۋ؛ تۇتاس جىلداعى ساياحات كىرىسىن ٪15 تەن اسىرۋ كەرەك.

وسى زامانعى زات اينالىمى كاسىبىن كۇش سالا دامىتۋ.جەلىلەس تيجارات، زات جەتكىزۋ، ۋاكىلاتان بىرلەسىپ تاسىمالداۋ سياقتى وسى زامانعى زات اينالىمى كاسىبىن بەلسەنە دامىتىپ، وسى زامانعى ساۋدا زات اينالىمى كاسىپورىندارىن جەتىلدىرىپ، ءىرى زات اينالىمى باقشا رايونى مەن زات اينالىمى بازاسى قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، حالىقارالىق زات اينالىمى ورتالىعىن كۇش سالا قۇرۋ كەرەك.

ينفورماتسيالاندىرۋ قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ.وبلىس بويىنشا ەلەكتروندى اكىمشىلىك ىستەرى تورابىن قۇرىپ جانە جالپىلاستىرىپ، ينفورماتسيالاندىرۋ مەن ونەركاسىپتەندىرۋدىڭ ىشكەرىلەي توعىسۋىن جەبەپ، اۋىل شارۋاشىلىعى مەن اۋىل-قىستاقتاردى ينفورماتسيالاندىرۋ ورەسىن جوعارىلاتۋ.ەلەكتروندى ساۋدا ىستەرىندە ۇلگى كورسەتەتىن كاسىپورىنداردى جەتىلدىرىپ، ەلەكتروندى ساۋدا ىستەرىنىڭ اقاۋسىز دامۋىن جەبەۋ كەرەك.

فينانس قىزمەت وتەۋ كاسىبىن جەدەل دامىتۋ.فينانستىق قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن كەمەلدەندىرىپ، فينانستىڭ تۇلعالىق ەكونوميكانى، ءتۇيىندى كاسىپتەردى، ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردى،اۋىل شارۋاشىلعىن، اۋىل -قىستاقتى، شارۋالاردى جانە حالىق تۇرمىسى ينجەنەرياسىن قولداۋىن كۇشەيتۋ؛ جارنا تۇزىمىندەگى بانكەلەردىڭ بولىمشە قۇرىلىمدارىن جەدەل قۇرىپ، قىستاق، قالاشىقتاردا بانكە قۇرۋدى جەدەلدەتۋ؛ جۇڭگو-قازاقستان قورعاس حالىقارالىق شەكارالىق سەلبەستىك ورتالىعىندا شەكارا اتتاعان حالىق اقشاسىمەن ەسەپ جابۋ ساياساتىنان تولىق پايدالانۋ؛  كاسىپورىنداردىڭ جارناسىن بازارعا سالۋ اياق الىسىن جەدەلدەتىپ، حالىقارالىق فينانىس ورتالىعىن كۇش سالا قۇرۋ كەرەك.

عىلىم-تەحنيكالىق زەرتتەۋ-اشۋ، مادەنيەتتە جاڭالىق جاراتۋ، ساۋدا ىستەرى جارمەنكەسى سياقتى جاڭا قىزمەت وتەۋ كاسىپتەرىنىڭ دامۋىن كۇش سالا قولداپ، ۇلتتىق ەرەكشەلىككە يە اس-سۋ كاسىبىن اشىپ جانە ونىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتىپ، وتباسىلىق قىزمەت وتەۋ، دەلدالدىق كاسىبى سياقتى تۇرمىستىق قىزمەت وتەۋ كاسىپتەرىن بەلسەنە دامىتۋ؛ قورا-جاي كاسىبىنىڭ كوپىرشىكتەنۋىن باتىل تەجەپ، اقاۋسىز دامۋىن جەبەۋ كەرەك.

 7.حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋدى ءتۇيىن ەتكەن قوعامدىق ىستەردىڭ دامۋىن جەدەلدەتۋ.حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرۋ مەن جاقسارتۋدى بارلىق قىزمەتتىڭ شىعار ءتۇيىنى جانە تابان تىرەر تياناعى ەتۋگە تاباندى بولىپ، قازىنالىق شىعىمنىڭ ٪70تەن استامىن حالىق تۇرمىسىنا قاتىستى قۇرىلىستارعا جۇمساۋعا كەپىلدىك ەتىپ، قالىڭ بۇقارانى رەفورما مەن دامۋدىڭ جەتىستىكتەرىنەن يگىلىكتەندىرۋ كەرەك.

5-رەتكى «حالىق تۇرمىسى قۇرىلىسى جىلى» قيمىلىن ىشكەرىلەي ورىستەتۋ. حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ مەن بەيقۇت ءۇي سالۋ سىندى ەكى ماڭىزدى نىسانانى توڭىرەكتەپ، 49 مىڭ 640 بەيقۇت ءۇي، 5 مىڭ 795 مالشىلاردى وتىرىقتاندىرۋ ءۇيى جانە 26 مىڭ 253 قالا تۇرعىندارىن قامتاماسىزداندىرۋ ءۇيىن  ساپالى سالىپ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى ەگىنشىلىك الاڭدارى مەن مال فەرمالارىنداعى 14مىڭ 143 قاتەرلى ءۇيدى جاڭالاۋ؛ قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىرىسىن ونان ارى جوعارىلاتىپ، كەدەيلەردى ناقتى سۇيەمەلدەپ، 48 مىڭ ەگىنشى، مالشىنى كەدەيلىكتەن ارىلتۋ؛ حالىقتى اۋقاتتاندىرۋ، تابيعي گاز جەتكىزۋ سياقتى ينجەنەريالاردى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ءتىپتى دە تاماشا تۇرمىس كەشىرۋىنە كۇش سالۋ كەرەك.

     تولىق كاسىپتەندىرۋدى جەبەۋ. ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ كاسىپ تالداۋ كوزقاراسىنا بۇرىلىس جاساۋىنا بەلسەنە جەتەكشىلىك ەتىپ، «بارلىق ادامدا ىستەيتىن جۇمىس بولۋدى، بارلىق ءىستى ىستەيتىن ادام بولۋدى»جۇزەگە اسىرىپ، ءتۇرلى ءادىس-امالدار ارقىلى بارىنشا كاسىپتەندىرۋ؛ كاسىپتىك-تەحنيكالىق ونەرگە باۋلۋدى مىقتى يگەرىپ، تاربيەلەۋ مەن ادام ىستەتۋدى ءبىر تۇلعالاندىرۋ مەحانيزمىندە جاڭالىق جاراتىپ، تاربيەلەۋ قوسىمشا قاراجاتىن تياناقتاندىرىپ، اۋىل-قىستاقتارداعى كاسىپتىك تەحنيكالىق ونەرگە باۋلۋ قيمىلدارىن ۇزدىكسىز ورىستەتۋ؛ ەڭبەككۇش شوعىرلانعان كاسىپتەردى دامىتىپ، كاسىپ سالالارى ارقىلى كاسىپتەنۋدى جەبەپ، ءار ۇلت بۇقاراسىن ءوز جەرىندە كاسىپتەندىرۋ؛ يگىلىك جاراتۋعا جەتەكشىلىك ەتۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، شاعىن كاسىپورىن قۇرۋعا شابىتتاندىرىپ،ونەركاسىپ-ساۋدانى تىزىمگە الۋ، شاعىن سومالى كەپىلدىك قارىز اقشا بەرۋدى قاراپايىمداستىرۋ، باجىنى كەمەيتىپ كەشىرىم ەتۋ سياقتى سۇيەمەلدەۋ ساياساتتارىن تياناقتاندىرىپ، كاسىپتەنۋدى جەبەيتىن تاماشا جاعداي قالىپتاستىرۋ؛ كاسىپورىنداردىڭ جەرگىلىكتى ورىننان ەڭبەككۇش قابىلداۋىن بايلىقتى ورنالاستىرۋ، نىساندارعا رۇقسات ەتۋ، تيىمدىلىك جاساۋ ساياساتتارىمەن ۇشتاستىرۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، ولاردىڭ قوعامدىق جاۋاپكەرلىك ارقالاۋىنا جەتەكشىلىك ەتۋ. 72 مىڭ جۇمىس ورنىن تىڭنان ازىرلەۋ كەرەك.

قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ ءتۇزىلىس رەفورماسىن تەرەڭدەتۋ.ديقان جۇمىسكەرلەردى، جالپىلىق مەنشىككە جاتپايتىن شارۋاشىلىق ۇيىمدارداعى كاسىپتىك قىزمەتكەرلەردى، بەلسەندى كاسىپتەنەتىندەردى جانە جەرى قايتارىپ الىنعان ديقانداردى قامسىزداندىرۋعا قاتىناستىرۋ ءتۇزىمىن كەمەلدەندىرۋ؛ قالا مەن اۋىلداردىڭ قوعامدىق قامسىزداندىرۋ ءتۇزىمىن كەمەلدەندىرىپ، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ قورىن تولىقتاپ، قامسىزداندىرۋعا قاتىناسۋ سالىستىرماسىن جوعارىلاتىپ، قامسىزداندىرۋعا جالعاستى قاتىناسۋ سالىستىرماسىن ورنىقتىرىپ، قامتاماسىزداندىرۋ ولشەمىن لايىقتى جوعارىلاتۋ؛ەڭ تومەنگى تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرۋ ءتۇزىمىن كەمەلدەندىرىپ، جىلجىمالى باسقارۋداعى قامتاماسىزداندىرۋعا تيىستىلەرىن مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا قامتاماسىزداندىرۋ جانە قالدىرۋعا تيىستىلەرىن مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا قالدىرۋ؛ قوعامدىق قۇتقارۋ، كومەكتەسۋ جۇيەسىن كەمەلدەندىرىپ، قوعامدىق يگىلىك، قايىر-ساحابات ىستەرىن كۇش سالا دامىتىپ، قارتتارعا قىزمەت وتەۋ كاسىبىنىڭ دامۋىن قولداۋ كەرەك.

وقۋ-اعارتۋ ىستەرىن بەلسەنە دامىتۋ.ءار دارەجەلى، ءار ءتۇرلى وقۋ-اعارتۋ ىستەرىن ويداعىداي ىستەپ، وقىتۋشىلار قوسىنى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، مىندەتتى وقۋ-اعارتۋ تۇزىمىندەگى مەكتەپتەردى ولشەمدەندىرۋ قۇرىلىسى مەن ءبىر كەلكى دامۋىن جەبەپ، قوس ءتىل وقىتۋىن ورنىقتى ىلگەرىلەتىپ، ەرەكشە وقۋ-اعارتۋدى قولداپ، وقۋعا تۇسۋدەن ىلگەرگى اعارتۋدى جەدەل دامىتىپ، ورتا مەكتەپ ساتىسىندا اقىسىز وقىتۋدى بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرىپ، وقۋ-اعارتۋدى بۇلجىتپاي دامىتۋ؛ كاسىپتىك وقۋ-اعارتۋدى كۇش سالا دامىتىپ، ىلەنىڭ كاسىپتىك وقۋ-اعارتۋ باقشا رايونى، تارباعاتاي ايماعىنىڭ مەديتسينا مەكتەبى جانە التاي ايماعىنىڭ كاسىپتىك-تەحنيكالىق شۋەيۋانى قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ؛ قورعاس ورتا دارەجەلى كاسىپتىك - تەحنيكالىق مەكتەبى وقۋشى قابىلداۋ؛ قۇلجا مەديتسينا مەكتەبى جاڭا وقىتۋ رايونىنىڭ ءبىرىنشى مەرزىمدىك ينجەنەريا قۇرىلىسىن ورىنداۋ؛ ىلە داشۋەسىن قۇرۋدى ءوتىنىش ەتۋ قىزمەتىن كۇش سالا ىلگەرىلەتۋ كەرەك.

وسى زامانعى مادەنيەتتى جەتەكشى ەتۋ ينجەنەرياسىن كۇش سالا اتقارۋ.سوتسياليستىك وزىق مادەنيەتتىڭ العا باسار بەتالسىنا تاباندى بولىپ، «بەس ءتۇرلى كوزقاراس» تاربيەسىن كۇشەيتىپ، وسى زامانعى مادەنيەت ارقىلى ازاماتتاردىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋ؛ قالا مەن اۋىلداردىڭ الەۋمەتتىك مادەنيەت، دەنەتاربيە قۇرىلعىلارىن كەمەلدەندىرۋ؛ وبلىستىق مادەنيەت سارايى، كىتاپحانا، مۇراجاي سياقتى ءتۇيىندى مادەنيەت نىسان قۇرىلىستارىن جەدەلدەتۋ؛ ىلە تياترحاناسىنىڭ نەگىزدىك تۇلعا ينجەنەرياسىن ورىنداۋ؛ از ۇلتتاردىڭ كينو-تەلە فيلىمدەرىن اۋدارۋ -جاساۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، از ۇلت تىلىندەگى پروگراممالاردىڭ مازمۇنىن بايىتىپ، ىلە وبلىستىق تەلەۆيزيانىڭ پروگراممالارىن التاي، تارباعاتاي ايماعىنا تاراتۋدى جۇزەگە اسىرۋ؛ راديو-تەلە باعدارلامالارىن قىستاقتارعا، وتباستارىنا جەتكىزۋ، اۋىل-قىستاقتاردا كينو قويۋ، شىعىس جەلى، شيزاڭ-شينجياڭ ينجەنەرياسى، ەگىنشى، مالشىلار كىتاپ وقۋ ءۇيى سياقتى مادەنيەتتىڭ حالىققا يگىلىك جاراتۋ ينجەنەرياسىن جالعاستى اتقارۋ؛ «ءۇش ساراي، ءبىر پۋنكتى»اقىسىز اشۋ قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋ؛ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتتى قورعاۋ جانە وعان مۇراگەرلىك ەتۋ تەبىنىن ارتتىرۋ؛ مادەنيەت ءتۇزىلىسى رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، ۇكىمەتتىڭ مادەنيەتتىك ساتىپ الۋ ءىسىن كەڭەيتىپ، مادەنيەت بايلىعىنىڭ ۇيلەسىمدى اينالىمعا ءتۇسۋىن جەبەپ، وڭىرلىك ەرەكشەلىككە يە مادەنيەت كاسىپتەرىن كۇش سالا جەتىلدىرۋ؛ بۇقارالىق مادەني قيمىلدار مەن جالپى حالىقتىق دەنە شىنىقتىرۋ قيمىلدارىن كەڭ كولەمدە ورىستەتىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ رۋحاني، مادەني تۇرمىسىن بايىتۋ كەرەك.

ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ قىزمەت وتەۋ ورەسىن كۇش سالا جوعارىلاتۋ.جاڭاشا اۋىل-قىستاق سەلبەسىپ ەمدەلۋ ءتۇزىمىن ۇزدىكسىز كەمەلدەندىرىپ، سەلبەسىپ ەمدەلۋگە قاتىناسۋ سالىستىرماسىن ٪99تەن اسىرۋعا كەپىلدىك ەتىپ، ەگىنشى، مالشىلاردىڭ سالماقتى اۋرۋىن ەمدەۋدى قامتاماسىزداندىرۋ جانە قۇتقارۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرۋ؛ ەمدەۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ ءتۇزىلىسى رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، اۋدان شيپاحانالارىن ءتۇيىن ەتكەن ۇكىمەت مەنشىگىندەگى شيپاحانالار رەفورماسىن جەدەلدەتىپ، قوعامدىق كۇشتەردىڭ شيپاحانا قۇرۋىن بەلسەنە ىلگەرىلەتۋ؛الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋعا قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن جەدەل كەمەلدەندىرىپ، وبلىستىق جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاحاناسى، دوستىق شيپاحاناسىنىڭ بولىمشەسى، تارباعاتاي ايماعىنىڭ ۇلتتىق جۇڭگوشا شيپاحاناسى، تولى اۋدانىنىڭ قازاق ەمشىلىگى شيپاحاناسى سياقتى نىسان قۇرىلىستارىن ورىنداۋ؛ سالماقتى اۋرۋلاردان ساقتانۋ جانە ونى تەجەۋ، انالار مەن بالالاردىڭ دەنساۋلىق اقاۋسىزدىعىن قورعاۋ سياقتى قىزمەتتەردى شىنايى ويداعىداي ىستەۋ؛ ايەلدەر مەن بالالار ىستەرىن دامىتۋ پروگرامماسىن (2011-جىلدان 2020-جىلعا دەيىنگى)مۇقيات تياناقتاندىرىپ، ايەلدەر مەن بالالار ىستەرىنىڭ دامۋىن جانە ۇقىق-مۇددەسىن قامتاماسىزداندىرۋ ورەسىن جوعارىلاتۋ؛ جوسپارلى تۋىتتىڭ مۇددەلىك جەتەكشىلىك ەتۋ مەحانيزمىن اناعۇرلىم كەمەلدەندىرىپ، «ءبىر جاعى جالعىز پەرزەنتتى وتباسىنان شىققان ەر-ايەلدەردىڭ ەكى بالالى بولۋىنا جول قويۋ»ساياساتىن اتقارىپ، جان سانى ساپاسىن جوعارىلاتۋ كەرەك.

جاڭالىق جاراتۋ ارقىلى دامۋ ستراتەگياسىن جەبەۋدى بەلسەنە اتقارۋ.كاسىپورىنداردىڭ «عىلىم-تەحنيكالىق زەرتتەۋ ورتالىعىن»قۇرۋ جانە ونىڭ ءوندىرۋ، ۇيرەنۋ، زەرتتەۋ ءبىرتۇلعالانعان دامۋىن كۇش سالا قولداپ، ءبىلىم مەنشىك ۇقىعىن قورعاۋ قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋ؛ ىلەنىڭ مەملەكەت دارەجەلى اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم-تەحنيكا باقشاسىن، قۇلجا قالاسىنىڭ جوعارى، جاڭا تەحنيكالى كاسىپ باقشاسىن جانە كۇيتۇن قالاسىن جاڭالىق اشۋ سيپاتتى قالا ەتىپ قۇرۋ قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ كەرەك.

زات باعاسىن مەڭگەرۋدى كۇشەيتۋ.«كوجە-قاتىق ينجەنەرياسىنا»اۋدان اكىمى مەن قالا باستىعى جاۋاپتى بولۋ تۇزىمىنە تاباندى بولىپ، زاپاس ساقتاۋ قۋاتىن جوعارىلاتىپ، بازاردى قامداۋدى قامتاماسىزداندىرۋ؛ تۇرمىسقا توتەنشە قاجەتتى بۇيىمداردىڭ بازارداعى باعاسىن تەجەۋ جانە قيىنشىلىعى بار بۇقاراعا باعا قوسىمشا قاراجاتىن بەرۋ مەحانيزمىن ۇزدىكسىز اتقارىپ، وقۋ-اعارتۋ، ەمدەۋ، سۋمەن، جىلۋمەن قامداۋ سياقتى حالىق تۇرمىسىنا قاتىستى زات باعاسىن باقىلاپ باسقارۋدى كۇشەيتىپ، باعا دەڭگەيىنىڭ نەگىزىنەن ورنىقتى بولۋىنا كەپىلدىك ەتۋ كەرەك.

8.ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن كۇش سالا اتقارۋ.ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىندا وبلىستى كوركەيتۋدى نەگىز، الۋەتتەندىرۋدى تياناق ەتۋگە تاباندى بولىپ، «ەكولوگيالىق ورتاعا دا، ەكونوميكالىق ونىمدىلىككە دە ءمان بەرۋ» كوزقاراسىن بەرىك ورناتىپ، «بايلىقتى باياندى اشۋ مەن ەكولوگيالىق ورتانى باياندى قورعاۋداعى» ۇلگى كورسەتۋ رايونىن كۇش سالا قۇرۋ كەرەك.

مەملەكەت بويىنشا ەكولوگيالىق وركەنيەتتە ۇلگى كورسەتەتىن ءوڭىر قۇرۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتۋ.«ىلە وبلىسىنىڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىس جوباسىن» زاڭ بويىنشا ۇيىمداستىرىپ اتقارۋ؛ موڭعۇلكۇرە، تەكەس، توعىزتاراۋ اۋداندارىندا الدىمەن سىناق جۇرگىزۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىستەپ، تارباعاتاي، التاي ايماعىنىڭ جانە وبلىسقا توتە قاراستى اۋدان، قالالاردىڭ مەملەكەت بويىنشا ەكولوگيالىق وركەنيەتتە ۇلگى كورسەتەتىن ءوڭىر قۇرۋدىڭ الدىڭعى مەرزىمدىك قىزمەتىن جەدەل ىلگەرىلەتۋ؛ ءتۇزىلىس مەحانيزمىن اناعۇرلىم كەمەلدەندىرىپ، قازىنا، باجى، قارجى قوسۋ، فينانس، كاسىپ، دارىندىلار، سالالار بويىنشا كومەكتەسۋ سياقتى سۇيەمەلدەۋ ساياساتتارىن تياناقتاندىرىپ، تەكسەرىپ باعالاۋداعى پارىقتى كورسەتكىش جۇيەسىن كەمەلدەندىرىپ، مەملەكەت بويىنشا ەكولوگيالىق وركەنيەتتە ۇلگى كورسەتەتىن وبلىس قۇرۋعا كەپىلدىك ەتۋ كەرەك.

بايلىقتان شوعىرلى، ۇنەمدى پايدالانۋعا تاباندى بولۋ.«ەكى ءىرى قاتاڭ ءتارتىپتى»باتىل تياناقتاندىرىپ، نىسان قۇرىلىستارىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاعا جاسايتىن ىقپالىن باعالاۋ، «ءۇشتى ءبىر ۋاقىتتا جۇرگىزۋ»ءتۇزىمىن قاتاڭ اتقارىپ، ءوندىرىس تەحنولوگياسى ورتانى قورعاۋ تالابىنا، تەحنيكالىق جابدىقتاۋى وزىق ورەگە ۇيلەسپەيتىن نىسانداردىڭ ىرگە تەبۋىنە قاتاڭ تيىم سالۋ؛ كەن بايلىعىن اشۋ ريتىمىن، قارقىنىن، كولەمىن ءونىمدى مەڭگەرىپ، بايلىقتى ورنالاستىرۋدى بازارلاندىرۋ رەفورماسىن بەلسەنە ىلگەرىلەتىپ، بايلىقتى جوعارى ونىمدىلىكپەن ورنالاستىرۋ؛ كىرۋ وتكەلىن قاتاڭ يگەرىپ، كاسىپورىنداردىڭ جاڭا تەحنيكا مەن تەحنولوگيالاردان پايدالانۋىن جەبەپ، اينالمالى ەكونوميكانى دامىتىپ، ەنەرگيانى ۇنەمدەپ، ىعىستىرۋدى ازايتىپ،مەشەۋ ءوندىرىس قۋاتىن كۇشىنەن قالدىرۋ؛ سۋ بايلىقتارىن اشىپ پايدالانۋ، سۋدان پايدالانۋ ونىمدىلىگىن مەڭگەرۋ، سۋ فۋنكتسيالىق رايوندارىن لاستاۋدى تەجەۋ جونىندەگى 3شەكتەمەنى ورناتىپ، سۋ بايلىعىن عىلمي جوبالاپ جانە ودان ۇيلەسىمدى پايدالانىپ، ونداعى ەكولوگيالىق ورتاعا ىقپال جەتكىزەتىن ماسەلەلەردى ۇيلەسىمدى شەشۋ كەرەك.

ەكولوگيالىق ورتا قۇرىلىسىن كۇشەيتۋ.«ىلە وزەنى الابىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسىن قورعاۋ ەرەجەسىن»، «ەمىل وزەنى الابىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسىن قورعاۋ ەرەجەسىن»، «التاي ايماعىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسىن قورعاۋ ەرەجەسىن» قاتاڭ اتقارىپ، ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن زاڭ بويىنشا ىلگەرىلەتۋ؛ «كىم يگىلىكتەنسە، سول تولەم بەرۋ» پرينسيبىنە تاباندى بولىپ، ورمان، جايلىم جانە كەن بايلىقتارىن اشۋدا ەكولوگيالىق تولەم بەرۋ مەحانيزمىن قاتاڭ تياناقتاندىرۋ؛ تابيعي جايلىمدى قورعاۋ جانە قۇرۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، تۇياق كەستى جايلىمدى قالپىنا كەلتىرۋ ينجەنەرياسىن جالعاستى اتقارۋ؛ ىلە وزەنى، ەمىل وزەنى، ەرتىس وزەنى الابى مەن ۇلىڭگىر وزەنى تومەنگى اعارىنىڭ ەكولوگياسىن قالپىنا كەلتىرۋ ينجەنەريا قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، ىلە وزەنى اڭعارى مەن التايدىڭ ميلليون مۋ ەكولوگيالىق ورمان قۇرىلىسىن كۇش سالا جەبەپ، ءتاڭىر تاۋى مەن التاي تاۋىنداعى تابيعي ورماندى قورعاۋدى كۇشەيتىپ، سۋ قاينارىن، سازدى جەرلەردى جانە جابايى حايۋاناتتار مەن وسىمدىك بايلىقتارىن قورعاۋ قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋ كەرەك.

ورتانىڭ لاستانۋىن وڭاۋدى كۇشەيتۋ.لاس زاتتاردى ىعىستىرۋدىڭ جالپى مولشەرىن قاتاڭ تەجەپ، بۇقارانىڭ دەنساۋلىعىنا زيان جەتكىزەتىن، ورتانى قورعاۋعا ىقپال جاسايتىن كورنەكتى ماسەلەلەردى شىنايى شەشۋ؛ اتموسفەرانىڭ لاستانۋىنان ساقتانۋ جانە ونى وڭاۋدى كۇشەيتىپ، اتموسفەرا PM2.5تى تەكسەرۋ سىناق ءتۇيىنى قىزمەتىن باستاۋ؛ تابيعي گازدى وتباستارىنا جەتكىزۋ ينجەنەرياسىن جەدەل اتقارىپ، كومىر جاعاتىن پارقازاندى وزگەرتۋ تەبىنىن ارتتىرۋ؛ كومىر-حيميا ونەركاسىبىن، ەرەكشە وڭىرلەر مەن شەكارا اتتايتىن وزەندەردى باقىلاپ تەكسەرۋدى كۇشەيتىپ، ورتانى لاستاۋ ارەكەتتەرىنە استە جول بەرمەي، جاۋاپكەرلىگىن زاڭ بويىنشا قاتاڭ قۋزاستىرۋ؛ اۋىل-قىستاق ورتاسىن جان-جاقتى وڭاۋ ينجەنەرياسىن اتقارىپ، قالا مەن اۋىلداردىڭ ورتا ساپاسىن ۇزدىكسىز جاقسارتۋ كەرەك.

9.شينجياڭعا كومەكتەسۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىستەۋ.4-رەتكى مەملەكەت بويىنشا شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ قىزمەتى ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن جاپپاي تياناقتاندىرىپ، بايلىقتى بىرىكتىرۋدى، ءتۇيىندى كورنەكتىلەندىرۋدى، «ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ دامۋدى»العى شارت ەتىپ، كاسىپتەندىرۋ، وقۋ-اعارتۋ، دارىندى سىندى ءتۇيىندى قىزمەتتەردى تىعىز توڭىرەكتەپ، كومەك قابىلدايتىن ورىنداردىڭ تۇلعالىق رولىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، كۇش سالا سايكەستىرىپ، قامتاماسىزداندىرۋدى كۇشەيتىپ، شينجياڭعا كومەك بەرۋ ساياساتىنان يكەمدى، تولىق پايدالانۋ؛ شينجياڭعا كومەك بەرۋ فورماسىندا جاڭالىق جاراتىپ، ەڭبەككۇش شوعىرلاناتىن كاسىپتەرگە ويىستىرۋدى جەدەلدەتىپ، اۋدان، قالالارداعى كاسىپ باقشا رايونىنىڭ دامۋ ومىرشەڭدىك قۋاتىن كۇشەيتۋ؛ دارىندى، وقۋ-اعارتۋ جاعىنان شينجياڭعا كومەك بەرۋدى كۇش سالا اتقارىپ، وقۋ-اعارتۋ ورەسىن جەدەل جوعارىلاتىپ، وقىتۋشىلاردىڭ تولىمدىلىعىن «قوس باعىتتا»تاربيەلەۋ مەن كاسىپتىك اعارتۋ ساتىسىنداعى تاربيەلەۋدى مىقتى يگەرىپ، جوعارى ساپالى دارىندىلاردى جەتىلدىرۋدى جەدەلدەتۋ؛ شينجياڭعا كومەككە كەلگەن كادرلارعا قىزمەت وتەۋ مەن قامتاماسىزداندىرۋ قىزمەتىن مۇقيات ويداعىداي ىستەپ، ولاردىڭ يگىلىك جاراتۋىنا تاماشا ورتا ازىرلەۋ كەرەك.

10.قوعامنىڭ جاراسىمدىلىعى مەن ورنىقتىلىعىن ساقتاۋ.ورنىقتىلىقتى قورعاۋدى ءبىرىنشى جاۋاپكەرلىك جانە ساياسي مىندەت رەتىندە شىنايى اتقارىپ، كولەمدى توپتىق ۋاقيعالار مەن جيركەنىشتى زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك ۋاقيعالارىنىڭ تۋىلۋىنان باتىل ساقتانىپ، ۋاقيعانىڭ تۋىلماۋىنا، اسىرەسە، ءىرى ۋاقيعالاردىڭ تۋىلماۋىنا كەپىلدىك ەتۋ؛ سىلەيتە سوققى بەرۋدىڭ تەگەۋرىنىن باستان-اياق ساقتاپ، توپتاردى تالقانداپ، «ءۇش ءتۇرلى زاڭسىز ارەكەتتەرگە»سوققى بەرىپ، زاڭعا قايشى قىلمىستى توپتاردى دەرەۋ انىقتاپ، باتىل ءبىر جاقتى ەتۋ؛ ءبىر قىزمەت ورنىندا قوس جاۋاپكەرلىك بولۋ جانە كوپ مىندەت ارقالاۋدى قاتاڭ تياناقتاندىرىپ، توراپتانعان شارلاۋ، ساقشى بولمەسى بولۋ ستراتەگياسى جانە بۇقارالىق ساقتانۋ، وڭاۋ سياقتى ءونىمدى ادىستەرگە تاباندى بولىپ، تەحنيكالىق، زاتتىق جاقتان ساقتانۋدى جەدەل جالپىلاستىرۋ؛ اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ 11- ءنومىرلى قۇجات رۋحىن مۇقيات دايەكتى اتقارىپ، ءدىن ىستەرىن زاڭ بويىنشا باسقارىپ، «ۇشقارىلىقتى جويۋعا»بارىنشا كۇش سالىپ، ءدىننىڭ سوتسياليستىك قوعاممەن سايكەسۋىنە بەلسەنە جەتەكشىلىك ەتۋ؛قوعامدىق وڭاۋدى جاقسارتىپ، نەگىزگى ساتى ۇيىمدارىنىڭ جان-جاقتى، وزەكتى رولىن كەمەلدەندىرىپ جانە كەڭەيتىپ، جىلجىمالى ادامداردى باسقارۋدى ارناعا ءتۇسىرۋ؛ارىز -ارمان قىزمەتى مەن بۇقارالىق قىزمەتتى بار پەيىلمەن ىستەپ، بۇقارانىڭ ۇيلەسىمدى ارىز-تالاپتارىن دەركەزىندە، ءوز ورنىندا شەشۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرۋ؛ توراپتاعى جاماعات پىكىرى جاعدايىنا تالداۋ جاساۋ جانە وعان جەتەكشىلىك ەتۋدى كۇشەيتىپ، توراپ اياسىن تازارتۋ كەرەك.

مەملەكەت بويىنشا ۇلتتار ىنتىماعى العا باسارلىعىندا ۇلگى كورسەتەتىن وبلىس قۇرۋ قيمىلىن تىڭعىلىقتى ورىستەتىپ، ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ ۇلى تۋىن بيىك كوتەرىپ، «ءۇشتىڭ ءبىر  -بىرىنەن ايىرىلا الماۋ»جانە «ءتورت تانىم»تاربيەسىن كۇشەيتىپ، تەپە-تەڭ، ىنتىماقتى، قارايلاسىمدى، جاراسىمدى سوتسياليستىك ۇلت قاتىناسىن بەكەمدەپ جانە دامىتىپ، ۇلگى كورسەتەتىن وبلىس قۇرۋ قىزمەتىنىڭ ۋاعىندا ورىندالۋىنا كەپىلدىك ەتۋ كەرەك.

ءوندىرىس حاۋىپسىزدىگى قىزمەتىن كۇشەيتۋ.ءوندىرىس حاۋىپسىزدىگى جاۋاپكەرلىك ءتۇزىمىن قاتاڭ تياناقتاندىرىپ، زاڭعا قايشى ارەكەتتەرگە سوققى بەرۋ جانە وڭاۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، ادەتتەگى ۋاقيعالاردىڭ تۋىلۋىنان ساقتانىپ جانە ونى ازايتىپ، ەرەكشە، اۋىر ۋاقيعالاردىڭ تۋىلۋىن باتىل تەجەۋ؛ ازىق-تۇلىك، ءدارى-دارمەك حاۋىپسىزدىگىن باقىلاپ باسقارۋدىڭ قاتاڭ جاۋاپكەرلىك ءتۇزىمى مەن جاۋاپكەرلىگىن قۋزاۋ ءتۇزىمىن ورناتىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ازىق-تۇلىك، ءدارى-دارمەك حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىزداندىرۋ؛ اپاتتان ساقتانۋ، اپات زيانىن ازايتۋ جانە شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋدەگى قۇتقارۋ، كومەكتەسۋ جۇيەسى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، ءار ۇلت حالىق بۇقاراسىنىڭ باس اماندىعى مەن مال - مۇلىك حاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتۋ كەرەك. 

ءۇشىنشى، ۇكىمەت فۋنكتسياسىنا بۇرىلىس جاساۋدى جەدەلدەتۋ

جاڭا جىلدا، اۆتونوميالى وبلىستىق حالىق ۇكىمەتى اكىمشىلىك ءتۇزىلىس رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، عىلمي ماكرولىق رەتتەۋ، مەڭگەرۋ جۇيەسى مەن ۇكىمەتتىڭ ءونىمدى وڭاۋ ۇلگىسىن ۇزدىكسىز كەمەلدەندىرىپ، سەنىمدىلىك قۋاتى مەن اتقارۋ قۋاتىن كۇشەيتىپ، زاڭ - ءتۇزىمى كەمەلدەنگەن، قىزمەت وتەۋگە مايتالمان ۇكىمەت قۇرۋى كەرەك.

1.ۇكىمەت رەفورماسىن ىلگەرىلەتۋ.ۇكىمەت قۇرىلىمدارىن ونان ارى ىقشامداپ، ۇقىقتى تومەنگە بەرىپ، وبلىس دارەجەلى اكىمشىلىك تەكسەرىپ بەكىتۋ ىستەرىن ۇزدىكسىز كۇشىنەن قالتىرىپ، تومەنگە ءتۇسىرىپ جانە رەتتەپ، تۇتاس قوعامداعى يگىلىك جاراتۋشىلاردىڭ جاڭالىق جاراتۋ ومىرشەڭدىك كۇشىن تاسقىنداتىپ، اكىمشىلىك تەكسەرىپ-بەكىتۋ ىستەرىن كورنەكتى ازايتىپ، تەكسەرىپ -بەكىتۋ بۋىندارىن كورنەكتى ساپالىلاندىرىپ، ونىمدىلىگىن كورنەكتى جوعارىلاتۋ؛ قارجى قوسۋ ءتۇزىلىس رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، كاسىپورىنداردىڭ قارجى قوسۋداعى تۇلعالىق ورنىن تۇراقتاندىرۋ؛ ءىسورىنداردى تۇرگە ايىرىپ رەفورما جاساۋدى جەدەلدەتىپ، ءىسورىنداردى زاڭدى ۋاكىل باسقارۋ قۇرىلىمىن ورناتىپ، شارت-جاعدايى تولىق ءىسورىنداردى كاسىپورىنعا وزگەرتۋ رەفورماسىن بەلسەنە ىلگەرىلەتۋ؛ ۇكىمەت قۇرىلىمىنا رەفورما جاساۋدى جەدەل ىلگەرىلەتىپ، ۇقىق پەن جاۋاپكەرلىك قاتىناسىن جونگە سالىپ، قۇرىلىمداردىڭ قۇرىلۋىن ساپالىلاندىرىپ، وبلىس، اۋدانداردىڭ ۇكىمەت قۇرىلىمى رەفورماسىن ورىنداۋ كەرەك.

2.زاڭ بويىنشا اكىمشىلىك جۇرگىزۋدى ىلگەرىلەتۋ.كەلەلى ىستەرگە بۇقارا ارالاسۋ، ماماندار كەڭەس بەرۋ، زاڭدىق تەكسەرۋ جانە دالەل-سپات تىڭداۋ سياقتى تۇزىمدەرگە تاباندى بولۋ؛ حالىق قۇرىلتايى جانە ونىڭ تۇراقتى كوميتەتىنىڭ زاڭدىق باقىلاۋىن، قىزمەتتى باقىلاۋىن سانالى قابىلداپ، حالىقتىق ساياسي كەڭەستىڭ ساياسي جاقتان كەڭەس بەرۋىن، دەموكراتيالىق باقىلاۋىن، ۇكىمەت ىسىنە ارالاسۋىن جانە كەڭەس بەرۋىن بەلسەنە قولداۋ؛ دەموكراتيالىق پارتيا توپتاردىڭ، ونەركاسىپ-ساۋدا بىرلەستىكتەرىنىڭ، پارتيادا، توپتا جوق قايراتكەرلەردىڭ جانە حالىقتىق ۇيىمداردىڭ پىكىرى مەن ۇسىنىستارىن مۇقيات تىڭداپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ جانە اقپارات قۇرالدارىنىڭ باقىلاۋىن ىرىقتىلىقپەن قابىلداۋ؛ حالىق قۇرىلتايى ۋاكىلدەرىنىڭ كەڭەستىك جوبالارى مەن ۇسىنىستارىن جانە ساياسي كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ۇسىنىس جوبالارىن ءبىرجاقتى ەتۋ قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋ؛ اكىمشىلىك زاڭ اتقارۋ ءتۇزىلىسىن ونان ارى كەمەلدەندىرىپ، زاڭعا قايشى، ورىنسىز اكىمشىلىك ارەكەتتەردى باقىلاۋ مەن تۇزەتۋدى كۇشەيتۋ كەرەك.

3. پاكتىك قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتۋ. عىلمي، ءونىمدى ۇقىق جۇرگىزۋ مەحانيزمىن قۇرىپ، اكىمشىلىك ىستەرىن جاريا ۇستاۋدى كۇشەيتىپ، ۇكىمەت ارەكەتتەرىنىڭ جۇرگىزىلۋ بارىسىن، شەشىم جاسالۋىن، باسقارىلۋىن، قىزمەت وتەۋىن، ناتيجەسىن جاريا ۇستاپ، ۇقىقتى جاريا جۇرگىزۋ؛ «تەڭ، اشىق، ءادىل، جاريا بولۋ»تالابى بويىنشا، مەردىگەرلىككە شاقىرۋ، جەردەن پايدالانۋ جانە ونى وتكەرمەلەۋ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى مال-مۇلىكتى وتكەرمەلەۋ سياقتى ارەكەتتەردى اناعۇرلىم جۇيەلىلەندىرۋ؛ «ءىرىپ -شىرگەندەردى جازالاۋ جانە ودان ساقتانۋ جۇيەسىن قۇرۋ، كەمەلدەندىرۋدىڭ 2013-جىلدان 2017-جىلعا دەيىنگى قىزمەت جوباسىن»مۇقيات دايەكتىلەندىرىپ،ۇكىمەت ىسىندە پاك بولۋ قۇرىلىسى جاۋاپكەرلىك ءتۇزىمىن قاتاڭ اتقارىپ، ۇكىمەت ىسىندە پاك بولۋ مادەنيەت قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، اكىمشىلىك باقىلاپ-تەكسەرۋ جانە قازىنالىق باقىلاۋدى كۇشەيتىپ، جاۋاپكەرلىگىن قۋزاۋ-تەكتەۋ ءتۇزىمىن قاتاڭ اتقارىپ، زاڭ-تارتىپكە قايشىلىق جاساۋ دەلولارىن قاتاڭ تەكسەرىپ ءبىرجاقتى ەتۋ؛ ۇنەمشىل بولۋ، سىراپشىلدىققا قارسى تۇرۋ جونىندەگى بەلگىلەمەلەردى باتىل اتقارىپ، «ءتورت ءتۇرلى بۇرىس ستيلدى»باتىل تەجەپ، ۇكىمەت سيپاتىنداعى عيمارات، مەيمانحانا، ساراي سالۋعا قاتاڭ تيىم سالىپ، «ءۇش ءتۇرلى»ۇكىمەت قاراجاتى شىعىسىن قاتاڭ تەجەپ، قازىنادان قامدالاتىن قىزمەتكەرلەر سانىن ازايتىپ، وبراز ينجەنەرياسى مەن ساياسي ناتيجە ينجەنەرياسىن باتىل تەجەپ، شەكتى قارجىنى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ يگىلىگىنە جۇمساۋ؛ ۇكىمەت قارىزى حاۋىپ-قاتەرىنەن ساقتانۋ جانە ونى مەڭگەرۋ، اسىرەسە، قارىزى ءبىرشاما كوپ اۋدان، قالالاردىڭ قارىزىنىڭ تاعى دا كوبەيۋىن قاتاڭ تەجەپ، مىندەتتەن قول ۇزسەدە قازىنالىق باقىلاۋدا ءومىر بويى جاۋاپكەرلىك ارقالاۋ ءتۇزىمىن اتقارۋ كەرەك.

4.ستيلدە بۇرىلىس جاساۋدى ىلگەرىلەتۋ.قىزمەت ستيلىن جاقسارتۋ، بۇقارامەن قويۋ بايلانىس جاساۋ جونىندەگى ورتالىقتىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ جانە اۆتونوميالى وبلىستىڭ بەلگىلەمەلەرىن ىشكەرىلەي دايەكتى تياناقتاندىرىپ، پارتيانىڭ بۇقارالىق لۋشيان تاربيەسى جانە امالياتتىق قيمىلىن مۇقيات ورىستەتىپ، حالىق ءۇشىن ناقتى ءىس ىستەۋگە، پاك بولۋعا تاباندى بولىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ مۇددەسىن ويداعىداي جۇزەگە اسىرىپ، قورعاپ جانە دامىتىپ، حالىق بۇقاراسىمەن قاي-قاشاندا تىنىستاس، تاعدىرلاس، تىلەكتەس بولۋ؛ يدەيالىق كوزقاراستا جانە قىزمەت ستيلىندە شىنايى بۇرىلىس جاساپ، ورتالىقتىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋى جونىندەگى تانىمدى ونان ارى جوعارىلاتىپ، مىندەتتى اتقارۋدىڭ جاڭا بىلىمدەرىن اناعۇرلىم يگەرىپ، حالىق ءۇشىن بيلىك جۇرگىزۋ بەت-بەينەسىن ونان ارى جاقسارتىپ، باتىلدىقپەن اۋىر مىندەت ارقالاۋ دەڭگەيىن ونان ارى جوعارىلاتىپ، ايتقاندى ورىنداپ، ىستەگەن ىستەن ناتيجە شىعارىپ، ورتالىقتىڭ، اۆتونوميالى رايوننىڭ جانە اۆتونوميالى وبلىستىڭ ءىرى باعىت، ساياساتتارى مەن ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋلارىن بۇلجىتپاي دايەكتى اتقارىپ، بەلگىلەنگەن نىسانالىق مىندەتتەردى ورىنداپ، شىندىققا جۇگىنىپ، ناقتى ءىس ىستەۋ قىزمەت ستيلى ارقىلى حالىق ريزا بولاتىن ۇكىمەت قۇرۋ كەرەك.

ۋاكىلدەر!بيىل اۆتونوميالى وبلىسىمىز قۇرىلعاندىعىنىڭ 60جىلدىعى.60جىلدىق دامۋ بارىسىن ەسكە الار بولساق، وبلىسىمىزداعى ءار ۇلت حالقى جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ، قاجىرلىلىقپەن ۇلەس قوسىپ، قات-قابات قيىنشىلىقتاردى جەڭىپ، ارت-ارتىنان تىڭ جەڭىستەرگە قول جەتكىزىپ، اۆتونوميالى وبلىسىمىزدىڭ ەكونوميكالىق قۇرىلىسى مەن قوعامدىق دامۋىنىڭ شۇعىلالى داستانىن جازدى.بولاشاققا كوز جىبەرگەندە، ءبىز جاڭا ورايلار مەن سايىستارعا ءدوپ كەلىپ، اناعۇرلىم داڭقتى بورىشتاردى ارقالاپ وتىرمىز.ءبىز اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن حالىق ۇكىمەتىنىڭ جانە اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكومنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، وبلىسىمىزداعى ءار ۇلت حالقىن ىنتىماقتاستىرىپ جانە باستاپ، «كومپىستىك رۋح، تۇلپارداي تەزدىك»ارقىلى يدەيانى ازات ەتىپ، رەفورما جاساپ، جاڭالىق جاراتىپ، شىنايى يگەرىپ، ناقتى ىستەپ، اۆتونوميالى وبلىسىمىز قۇرىلعاندىعىنىڭ 60 جىلدىعىن سۇبەلى تابىستارمەن قارسى الىپ، گۇلدەنىپ-كوركەيگەن، باي دا وركەنيەتتى، جاراسىمدى ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىن قۇرۋ ءۇشىن تىنباي قۇلشىنىس جاسايىق! 

 

 

ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﺣﺎﻟﯩﻖ ﯗﻛﯩﻤﻪﺗﻰ ﻛﻪﯕﺴﻪ ﻣﻪﯕﮕﻪﺭﻣﻪﺳﻰ ﯗﻳﯩﻤﺪﺍﺳﺘﯩﺮﻋﺎﻥ
ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ باسقارادى  [新ICP备05001353号]
ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ ﺗﻪﺣﻨﻴﻜﺎﻟﯩﻖ ﺟﺎﻗﺘﺎﻥ ﺟﻪﺗﻪﻛﺸﯩﻠﯩﻚ ﻩﺗﻪﺩﻯ