<%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>

وسى توراپتان ىزدەۋ

中文 哈文

باس بەت>>اتامۇرا- اسىل قازىنا>>ءمادەني مۇرا

كۇمىس ەر-تۇرمانىمىزدىڭ قادىرىن قاستەرلەي بىلەيىك

باعداۋلەت باتىربەك ۇلى

ۇلتىمىز ەرتە زاماننان بەرى مال شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلدانىپ، ءتورت ماسىمدىق ءومىرىن كوشى-قونمەن وتكىزىپ كەلگەنى بارشا جۇرتقا ايان.سول تاريحىمىزدىڭ ايعاقتى وشپەس مادەنيەت مۇراسى اتادان بالاعا جالعاسقان شەبەر ۇستالاردىڭ سوققان، ويۋلاپ قاپتاعان، اشەكەيلەگەن كۇمىس ەر-تۇرماندارى بۇل كۇندەرى تاريحىمىزدىڭ ءبىر بۇتاعى سىپەتتى وتباسىمىزدىڭ تورىنەن، مۇرا جايلاردىڭ كوزىنەن كورىنەتىن كونە قۇندىلىقتى ۇرپاقتارىمىزدىڭ ساناسىنا سالا كەتۋ ارينە، ورىندى مادەنيەت وركەنى دەپ بىلەمىز.

ەرتەدە، ۇلتىمىزدىڭ سۇڭعىلا، جاسامپاز، زەردەلى اتاقتى شەبەر ۇستالارى زاڭگى،اقالاقشى سىياقتى ەل باسىلارى مەن اتاقتى بايلاردىڭ تاي تۇياق، قوي تۇياق سىياقتى تازا كۇمىستەن بەرىپ انالار مەن قىزدارعا جاساتاتىن كۇمىس ەر تۇرماندارى سول كەزدىڭ وزىندە ەرەكشە باعالى بولاتىن.ۇستالاردىڭ ەڭبەك اقىسىنا، اتان تۇيە، جاقسى ات،اتان وگىز، ساۋىن سىيىر، ءتىپتى، جامبى سىياقتى قۇندى نارسەلەرمەن ايىرباستاپ جاساتاتىن.ۇستالار الدىمەن قايىڭنان جاسالعان اعاش ەرگە بارقىت، دوقابا سىياقتى راقتارمەن قاپتاپ العاننان كەيىن الدىڭعى-ارتقى قاسىن بۇيىرتۋى بويىنشا ويۋلاپ قۇيعان كۇمىسپەن قاپتاپ مەرۋەرت تاس مارجان، كوز ورناتىپ، كۇمىس شەگەمەن بەكەمدەيدى.جۇگەن، ومىلدىرىك، پىستان، قۇيىسقان تاماشا ورىلگەن ورىمنىڭ كوزگە كورنەكتى جەرلەرىنە تازا سارى مىس، كۇمىس ورنەكتەرمەن اشەكەيلەنىپ ءار ءتۇرلى رەڭدەگى مەرۋەرت تاسپەن كوز ورناتىپ، كۇمىستەن سالپىنشاق سالىپ، جورعا ات تايپالعاندا ءبىر-بىرىنە ءتيىپ سىڭعىرلايتىنداي ەتىپ، توگىلدىرىپ جاسايدى. تەبىنگى توقىمدى بۇلعارى تەرىدەن مۇيىزدەپ قايىپ تىگەدى دە، مۇيىزدەرىنە شىتىرمان، جۇرەكشە ءار ءتۇرلى پورماداعى كۇمىس شەگەلەرمەن قاعىلىپ، تەبىنگى توقىم دا ايشىقتالىپ كەتەدى. ۇزەڭگى باۋ مالدىڭ جوتا تەرىسىنەن 2 دە 3 ەلى تىلىنىپ الىنعان قايستىڭ ءار جەرىنە كوز ورناتىپ، تارلالعىسن كۇمىستەن ىلگەكتەپ اشەكەيلى ەتىپ، ۇزەڭگىگە تاعادى.ال ۇزەڭگى تەمىردەن، مىستان، كۇمىستەن ءار ءتۇرلى ۇلگىدە سوعىلىپ، قۇيىلىپ،اشەكەيلى ەرگە ساي ىڭعايلى جاسالادى.مۇنداي جوعارى تەحنيكامەن جاسالعان ەر-تۇرمان كۇنمەن شاعىلىسىپ، كورگەن جاننىڭ كوز جاۋىن الىپ انالار مەن قىزدارىمىزدىڭ ابىرويىن اسقاقتاتا تۇسەدى مۇنداي اسا جىڭىشكەلىكپەن اشەكەيلەنگەن ەر-تۇرمانداردى شەبەرلەر 2دە 3 جىل اينالاسىندا جاساپ بولاتىن كورىنەدى. مۇنداي جاسالعان ەر-تۇرمانداردى سول كەزدىڭ باردام ادامدارى اتاق-ابىروي ءۇشىن، جاقسى كورگەن قىزدارى ءۇشىن ۇزاتىلعانداعى جاساۋ-جابدىعىنا بەرەتىن سىي قۇرمەتى بولىپكەلدى دە قىزدان-قىزعا جالعاسىپ،ءبىر اۋىلدان-ءبىر اۋىلعا جاساۋ بولىپ، كوزدىڭ قاراسىنداي ساقتايتىن اتا مۇراعا اينالىپ قالابەردى. الىس وتارلارعا اۋىل-اۋىل بولىپ كوشكەندە كوشتىڭ كولىكتى، كوركى،ءسانى كىرسىن دەپ سۇڭعىلا انالار مەن سۇلۋ بويجەتكەندەرگە اقبوز ات نەمەسە اتتىڭ سۋ جورعالارىن اشەكەيلى كۇمىس ەر-تۇرمانمەن جاساپ مىنگىزەدى دە كوشتىڭ الدىنا كۇمىس شولپىلارى جارقىراپ، كۇمىس ات ابزەلدەرى اناداي جاقتان سىڭعىرلاپ ەل نازارىن اۋدارادى.جول بويى ءار اۋىلدىڭ ەل-جۇرتى كوش مادەنيەتىن كورىپ، ءبىر-بىرىنەن ۇلگى الادى.توي-توكىن، قىز تانىسۋ، قىز ۇزاتۋ سياقتى دۋماندى سالت-ءداستۇرىمىزدىڭ ءسانى دە ءمانى دە اتپەن وتەدى.بۇل بارىستا ەرەكشە كوزگە تۇسەتىنى دە قىز-كەلىنشەكتەر مىنگەن كۇمىستەلگەن ەر-تۇرمان ساحارا مادەنيەتىنىڭ اجارىن اشىپ، ونەر يەلەرىنىڭ سول كەزدەگى داڭقىن اسقاقتاتىپ، جوعارى تەحنيكالى قولونەردەن كەندە ەمەس ەكەنىمىزدى دە وسى كۇمىس ەر-تۇرماندار-اق ايگىلەيدى.شىندىعىندا بۇل كۇندەرى مۇراعا اينالىپ جۇرگەن تاريحى ۇزاق قۇندى كۇمىس ەر-تۇرمانىمىز تاڭداي قاقتىرىپ، تامساندىرىپ ءجۇر. بۇل ۇلىت مۇراسى، وركەنيەتىمىزدىڭ وشاعى.

ال بۇل كۇندەرى ۇلىتىمىز كوشپەندى جالاڭ شارۋاشىلىقتان وتىراقتانۋ، شوعىرلى قونىستانۋ،ەگىنشىلىك، ساۋدا-ساتىق شارۋاشىلىعىنا قاراي ويىسۋ سىندى قولايلى جاڭا شارۋاشىلىقتار مەن شۋعىلدانىپ، مىنەتىن كولىگىمىز موتو، ماشينا سىياقتى تەمىر تۇلپارلارعا تىزگىن سالعاندىعىمىزدان اتتى اشەكەيلەپ، كۇمىس ەر-تۇرماندارمەن سايعىپ مىنەتىن كەزىمىزدە كەتىپ، ەرتەدەگى مادەنيەتىمىز ۇرپاقتارعا ەرتەگى، مۇرا بولىپ وزىمىز تاماشالايتىن، كورىپ كوز ايدىن بولاتىن ۋاقىتتا جەتىپ ۇلگىردى.جۇڭحۋا مادەنيەتىنىڭ ايرلماس ءبىر بولشەگى بولىپ وتىرعان ۇلىتىمىزدىڭ مادەنيەتى دە اسا قۇندىلىقتارعا دا يە."ازايىپ بارا جاتىر كاريالار"دەگەندەيىن بايرعى التىن،كۇمىس ۇستايتىن شەبەرلەرىمىز سىيرەپ،ونىڭ ورنىن بوياۋمەن بويالعان ساياحات بۇيىمى باسىپ،زامان كوشىنىڭ جەتەگىنە ىلەسىپ باراجاتقان ۇدىرىسىمىزدىڭ اياق الىسىدا تەزدەپ بارادى.سوندىقتان كۇمىس ەر-تۇرمان سىياقتى بايرعى اشەكەيلى مۇرالارىمىزدى الباتى سىنىن كەتىرمەي،كۇمىسىن قىيقىمداماي،ويۋلارىن بۇلدىرىپ الماي اتادان بالاعا جالعاسقان مۇرعاتتارىمىزدى كوز قاراشىعىنداي قورعاپ،كەلەشەك ۇرپاقتاردىڭ اتا داستۇرىنەن>>التىننىڭ سىنىعىنداي<<مىيراس قالدىرىپ،قولىمىزداعى ازعانتاي مۇراعاتارىمىزدى بۇرىنعىنىڭ التىن بيداسىنداي سوڭعى ۇرپاقتارعا جالعايىق،اعايىندار!!

كوزىنىڭ قاراشىعىنداي اتادان بالاعا جالعاسىپ، قۇندى مۇرا بولىپ كەلەجاتقانءار تۇرلى ۇلگىدە ناقىشتالعان كۇمىس ەرلەردىڭ فوتو سۋرەتىن كورەلىك:

قۇلجا اۋدانى اۋليە اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سەرىك مۇقتاربەك ۇلى ساقتاپ كەلە قاتقان 143 جىل بولعان كۇمىس ەر

قاس اۋىلى شىبار تۇبەك قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ەرجان جۇمابەك ۇلىنىڭ 130 جىل بولعان ىشكى استارى قىزىل بارقىتپەن قاپتالىپ،كۇمىسپەن اشەكەيلەنگەن ەرى

ساميۇز اۋىلى كىشى بۇلاق قىستاعىنىڭ تۇرعىنى قۇرمانبەك باعداۋلەت ۇلىنىڭ مۇراسى. 150 جىل بولعان كوز ورناتىپ جاساعان ەر تۇرمانى

قاس اۋىلى شىبار تۇبەك قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ورالباي اجى ۇلىنىڭ 59 جىل بولعان اشەكەيلى ەرى

 

 

 

ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﺣﺎﻟﯩﻖ ﯗﻛﯩﻤﻪﺗﻰ ﻛﻪﯕﺴﻪ ﻣﻪﯕﮕﻪﺭﻣﻪﺳﻰ ﯗﻳﯩﻤﺪﺍﺳﺘﯩﺮﻋﺎﻥ
ﯨﻠﻪ ﻗﺎﺯﺍﻕ ﺍﯙﺗﻮﻧﻮﻣﻴﺎﻟﻰ ﻭﺑﻠﯩﺴﺘﯩﻖ ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ باسقارادى  [新ICP备05001353号]
ﻩﻟﻪﻛﺘﺮﻭﻧﺪﻯ ﺍﻛﯩﻤﺸﯩﻠﯩﻚ ﯨﺴﺘﻪﺭ ﻛﻪﯕﺴﻪﺳﻰ ﺗﻪﺣﻨﻴﻜﺎﻟﯩﻖ ﺟﺎﻗﺘﺎﻥ ﺟﻪﺗﻪﻛﺸﯩﻠﯩﻚ ﻩﺗﻪﺩﻯ
E-mail: kazak@xjyl.gov.cn